Gezichtsverlies

De Vlaamse televisie heeft nog een presentatrice, een dame die rond primetime vertelt wat de avond zoal gaat brengen. Bij ons is die ergens in de jaren tachtig wegbezuinigd, of bedolven onder het puin van de ontzuiling. Alleen bij het nieuws en het weerbericht hebben wij nog de tussenkomst van personen van vlees en bloed nodig. Al zouden we gemakkelijk, op z’n Euronews, kunnen volstaan met animaties van een globe met iconen en getallen.

Hoogstwaarschijnlijk is het dan ook niet de deskundigheid waar we behoefte aan hebben, maar het vertrouwde gezicht. We willen dat iemand ons handje vasthoudt tijdens de transitie naar atmosferische schommelingen, vanuit het heelal bezien. Tv-meteorologen hebben daarom altijd karakters waar je, zelfs in je meest chagrijnige buien, onmogelijk een hekel aan kan hebben.

De presentator is wat Vergilius voor Dante was, en wat iemand met opgestoken paraplu is voor een touringcar Chinezen: een gids. Wat zegt het over een land, een volksaard, wanneer ze meer of minder begeleiders nodig hebben van de ene ruimte naar de andere?

Bij ons sterven ze in elk geval uit. Bij het UWV gaan duizenden mensen weg, zodat dienstverlening alleen nog maar digitaal verloopt. De politie introduceerde het virtueel aangifte doen. Boodschappen kun je afreken zonder het kassameisje toe te hoeven lachen. Notarissen gaan online. Boekwinkels sluiten door webconcurrentie. Wie een bedrijf belt, krijgt allang geen mens meer te spreken. De ‘zorgrobot’ is volop in ontwikkeling. We checken in zonder trampersoneel te zien.

Sluipenderwijs zijn we getuige van een dehumanisering van alle sectoren, of liever: een defacialisering, een ontgezichting. ’t Is uit met de tête-à-têtetjes. Het dagelijks bestaan krijgt iets machinaals, verwordt tot een reeks programmeringen in systemen.

Iedereen die weleens conflicten per e-mail heeft proberen uit te vechten, weet dat één telefoontje alle escalatie voorkomt en een face-to-face gesprekje doorgaans alles oplost.

Het is tijd voor een refacialisering.

Christiaan Weijts