Brahim helpt madame Brizou. Met plezier

Een grote stad functioneert dankzij al haar anonieme dienaren, zoals Brahim, conciërge in het 10de arrondissement. Hoe ziet de dag van zo’n dienaar eruit?

07.00 uur In het huis van Brahim Fakhary (50) gaat de wekker. Over een uur begint zijn dagtaak, maar hij is al ter plekke: Brahim is de gardien, bewaker en manusje-van-alles in dit moderne appartementsgebouw in het tiende arrondissement van Parijs, bekend om het Gare du Nord en Canal Saint-Martin. „Ik hou ervan om ’s ochtends even de tijd te nemen. Rustig douchen, ontbijtje, even het nieuws kijken op tv. Ik heb er een hekel aan om ’s ochtends al te gaan stressen.” Brahim woont op de begane grond. Als hij zijn voordeur opent, komt hij in de hal terecht. Daar staat zijn kantoortje met loket, dat iedere dag van 8.00 tot 11.30 uur en van 15.00 tot 19.30 uur is geopend.

08.00 De werkdag begint met een onaangename verrassing: als Brahim de rolluiken van zijn loge opent, ziet hij in het portiek een dakloze liggen. Bovendien heeft iemand de glazen voordeur verrijkt met een ‘tag’, een graffititekst. Brahim haat de tags, het is vandalisme, vindt hij.

08.01 Brahim vraagt de dakloze vriendelijk het portiek vrij te maken. Hij blokkeert de deur naar het hok waar de vuilnisbakken staan. Hier deponeren de bewoners hun papier, flessen en ander afval. Naast de deur staat een kartonnen zak met afval, daar vermoedelijk neergezet door een bewoner die al vroeg uit de veren was. Als de dakloze morrend en strompelend is verdwenen, gooit Brahim de afvalzak waar die hoort, maar niet zonder snel een enveloppe uit het afval te vissen.

08.05 Brahim dweilt even snel het portiek, om de urinestank die de dakloze heeft achtergelaten te verwijderen. Twee tot drie keer per week moet hij dit klusje klaren, zucht hij. Deze man verliet snel het portiek, maar in de wintermaanden gaat het vaak minder vlot. Eén keer werd Brahim bedreigd met een mes. Bang is hij niet. „Ik ben sterk en lenig. Ik ben geboren in Casablanca, daar heb ik leren worstelen. En ik ga nog twee keer per week naar de sportschool.”

08.20 Nu kan Brahim doen wat eigenlijk zijn eerste klusje van de dag is: controle van de ondergrondse parkeergarage. Met de lift gaat het naar -2, daar controleert Brahim of er geen auto’s verkeerd staan, of er nergens schade is, of er misschien is ingebroken. Soms glippen er ‘vreemden’ de garage binnen, als bewoners die in- en uitrijden even niet goed opletten. In het weekend gebeurt dat vaker dan anders. „Omdat de conciërge er dan niet is”, luidt de eenvoudige uitleg van Brahim. Het zijn niet altijd vandalen, erkent Brahim. Hij betrapte ook al eens een koppeltje dat de parkeergarage blijkbaar romantisch genoeg vond voor een wilde vrijpartij.

08.45 De tag op de voordeur is gelukkig gemakkelijk te verwijderen, tot grote opluchting van Brahim. Met schoonmaakmiddel en stevig wrijven is de tekst snel verdwenen. In het portiek staat Marie te wachten, het verstandelijk gehandicapte dochtertje van een van de bewoners. Ze wacht op het schoolbusje dat haar komt ophalen. Ze krijgt een vriendelijke aai over de bol, Brahim heeft een zwak voor Marie, ze kunnen het uitstekend met elkaar vinden.

09.00 44 appartementen telt dit gebouw, samen goed voor een honderdtal bewoners. Brahim kent ze allemaal bij naam, en sommigen zelfs bij toenaam. Iedereen krijgt bij het in- en uitlopen een even vriendelijk bonjour van Brahim, die speciale aandacht heeft voor de kinderen en de ouderen. De meeste bewoners zijn eigenaar van hun appartement, er is slechts een handjevol huurders. De eigenaars hebben er alle belang bij dat het gebouw goed onderhouden blijft. Vijf jaar geleden vroeg de vereniging van eigenaars zelf aan Brahim of hij hier geen conciërge wilde worden. De conciërge die ze hadden was met pensioen gegaan en twintig sollicitanten werden afgewezen. De bewoners kenden Brahim als een trouwe en ijverige invaller, in dienst van het schoonmaakbedrijf waarvoor hij toen werkte. Even twijfelde Brahim, want hij woonde in een fijne buurt, vlakbij het Parc des Princes, thuishaven van zijn favoriete voetbalclub Paris Saint-Germain, helemaal aan de andere kant van de stad. Maar omdat zijn vrouw net was overleden, dacht hij dat het misschien wel goed was om wat andere lucht op te snuiven. Dus verhuisde hij naar het 10de. De helft minder loon, maar wel een gratis appartement.

09.30 Brahim inspecteert de twee trappenhallen. Met de lift omhoog en met de trap naar beneden. Op iedere verdieping controleert hij de gang en de plek waar bewoners hun klein huishoudelijk afval in een koker naar beneden kunnen gooien. Ondertussen poetst hij ook even de leuningen van de trap. In één van de hallen staat op de tweede verdieping wat rommel die er niet hoort te staan, verboden wegens de brandveiligheid. Die bewoners krijgen straks een vriendelijk briefje in de bus. In een lift is een lamp kapot. Die wordt straks vervangen.

10.45 Brahim neemt drie pakjes aan van de bezorger, die hij consequent père Noël noemt, Kerstman. Hij tekent voor ontvangst, de bewoners krijgen een vriendelijk briefje in de bus. „Eigenlijk mag het niet, maar ik ken ondertussen al die jongens die pakjes komen leveren. Ze vertrouwen me, ze weten dat het goed komt.” Kerstman laat weten dat hij de komende tien weken op vakantie is. Naar zijn geboorteland Algerije. „Tien weken vakantie! Als ik eens een maand weg ben, begint hij al te huilen”, grapt Brahim terwijl hij naar de pakjesman wijst.

11.00 Madame Brizou, een van de oudste bewoners van het gebouw, komt controleren of de post er al is. Ze wacht nog op een belangrijke brief en vertrekt straks op vakantie. Maar de postbode is laat vandaag. Brahim staat op de uitkijk.

11.30 Net voor de ochtenddienst van Brahim erop zit, komt Christophe langs, de sympathieke postbode die wat last heeft van zijn knieën, vandaar die vertraging. Al heeft hij natuurlijk ook al wel een borreltje gehad, vertelt hij lachend aan Brahim.

11.35 Het rolluik van het loket kan even naar beneden, Brahim heeft pauze.

12.00 In zijn appartement eet Brahim pasta met salade. De groentesaus voor de pasta heeft hij gisteravond al zelf gemaakt, die hoeft hij alleen nog even op te warmen. Iedere dinsdag en vrijdag gaat hij tijdens zijn pauze naar de markt in de buurt, verse groenten en vers fruit halen tegen prijzen die veel democratischer zijn dan die in de supermarkt. „Ik hou van koken, daar word ik rustig van.”

13.00 Brahim kijkt het middagnieuws op tv en daarna is het tijd voor echte rust, een kleine siësta.

15.00 Het rolluik mag weer open. Brahim gaat vervolgens direct naar de parkeergarage voor een nieuwe inspectie van de toestand aldaar. Ook ’s avonds wandelt Brahim nog altijd even door de garage. Hij heeft zelf geen auto, maar weet hoe sommige bewoners gehecht zijn aan hun wagen.

15.15 Een bewoner die duidelijk behoefte heeft aan een praatje komt Brahim nog bedanken voor de tip die hij onlangs gaf over omschakeling naar digitale televisie. In Parijs is sinds enkele weken alleen nog digitaal tv te kijken, en deze man had de omschakeling gemist, waardoor al zijn zenders waren verdwenen. Dankzij de hulp van de conciërge is het hem toch gelukt om weer beeld op zijn scherm te krijgen.

15.30 Brahim trekt zich terug in zijn kleine kantoortje met twee stoelen, een bureautje en een telefoon met fax. Hij haalt zijn ‘dagboek’ te voorschijn, een dik boek met leren kaft, waarin hij elke dag nauwkeurig noteert wat er is gebeurd. Zoals de beginnende brand in de parkeergarage op 20 september 2010, die hij gelukkig net op tijd kon blussen. Of het ongeval met een fietser net voor de deur, toen hij de ambulance moest bellen. Maar ook minder spectaculaire dingen hebben hun plaats in het boek, zoals de betaling van facturen.

16.00 Madame Brizou belt. Of Brahim langs kan komen. Het echtpaar Brizou gaat op vakantie, maar zij en haar man, allebei in de negentig, hebben niet de kracht om de waterkraan dicht te draaien. Daar helpt Brahim graag bij. Dat soort klusjes breekt zijn middag, die toch hoofdzakelijk uit ‘surveillance’ bestaat, want het poetswerk doet hij graag in de ochtend.

16.25 Daar is Yannick, een opgeschoten tiener met een blauw baseballpetje op het hoofd, de klep naar achteren. Die wil Brahim graag even spreken. Op een speelse, plagerige toon informeert Brahim of Yannick misschien iets weet over een kartonnen zak vol afval, die hij deze morgen vond in het portiek. „Ha, euh, ja, dat heb ik daar inderdaad neergezet voor ik naar school ging”, bekent Yannick. „Er lag zo’n SDF voor de deur”, zegt hij, een sans domicile fixe, de politiek correcte aanduiding voor een dakloze. Brahim apprecieert het dat de jongen de waarheid spreekt en toont hem even dat er ook nog een ander vuilnishok is waar hij zijn afval kan deponeren. „Dat heeft mijn moeder me nog nooit verteld”, zegt Yannick lachend, terwijl Brahim een vriendschappelijke tik op de schouders krijgt.

17.00 Terug in zijn kantoortje droomt Brahim even weg bij de ansichtkaarten die hij er heeft opgehangen. Ze worden hem opgestuurd door dankbare bewoners, van over de hele wereld. Zijn favoriet is er een uit Kreta, van de ouders van de gehandicapte Marie. Toen hij hier nog maar net werkte, schoot Brahim een panikerende kinderoppas te hulp omdat er brand was uitgebroken in het appartement van Maries ouders, op de derde verdieping. Brahim bleef kalm en kon snel blussen. Voor de ouders blijft hij voor eeuwig de redder van hun dochter. Uit de tekst op de ansichtkaart, die hij regelmatig herleest, spreekt veel liefde.

18.00 „Het uur van de vuilbakken”, grapt Brahim, op de toon waarop Parijzenaars l’heure de l’apéro aankondigen, de tijd voor het aperitief. De vuilnisbakken moeten naar buiten, zodat de stadsdienst die vanavond kan legen. Daarna kuiert Brahim wat op het trottoir, hij maakt een praatje met de fietshandelaar op de hoek en schudt handen van bekenden en iets minder bekenden.

19.30 Het rolluik mag dicht, bij de bakker even verderop haalt Brahim nog snel even een baguette.

20.00 Brahim kijkt trouw naar het journaal op France 2 en is enthousiast bij het nieuws over de vrijlating van twee Franse journalisten, die ruim vijfhonderd dagen werden gegijzeld in Afghanistan. Eindelijk weer eens goed nieuws! Brahim is een echte zapper, na het journaal op zijn favoriete zender kijkt hij ook naar de nieuwszenders BFM en iTélé, op zoek naar meer nieuws over de vrijgelaten journalisten.

21.00 Brahim gaat nog even thee drinken bij La Cabane, maar hij is daar toch vooral vanwege de waterpijp. „Ik weet dat het niet zo gezond is, maar het is mijn manier van ontspannen, ik vind dit even leuk als op zondagochtend voetballen met mijn vrienden.”

22.00 Voor Brahim is het bedtijd. Morgenochtend om zeven uur rinkelt de wekker weer.

Morgen: de stad in kunstwerken