Alles

Vaak heb ik het volgende gesprek gevoerd:

„Hoe gaat het?”

„Niet zo.”

„Wat is er dan?”

„Alles.”

In dit gesprek ben ik zowel vrager als antwoorder geweest. ‘Alles’ als antwoord is de ultieme dooddoener. Het betekent: ik wil er niet over praten.

Of: ik wil er wel over praten, maar daar zal meer moeite voor moeten worden gedaan.

Of: ik had er allang over willen praten, maar omdat er niet eerder naar gevraagd werd, heb ik er nu geen zin meer in.

Daarnaast is het antwoord ‘alles’ natuurlijk nooit waar. Nooit is alles mis en mensen die ‘alles’ antwoorden, moeten dan ook gewezen worden op de Tweede Wereldoorlog, waarna de ruzie echt kan beginnen. (Ik heb weleens gehoord dat je in ruzies nooit de woorden ‘alles’, ‘niets’, ‘altijd’ en ‘nooit’ mag gebruiken. Als je zegt: „Jij doet ook nooit eens wat, niets kan ik van je verwachten, ik doe hier alles in mijn eentje en ik sta er altijd alleen voor!” dan schijn je niet constructief bezig te zijn.)

Afijn, ‘alles’ is dus een onhandig woord, maar toch hoor je het steeds vaker. En wel in de volgende zinsnede: „Dat heeft natuurlijk alles te maken met...”

Je hoeft de radio of de tv maar aan te zetten en je hoort het. Iemand legt iets uit. „De dijken verzakken en dat heeft natuurlijk alles te maken met de droogte.”

Dat heeft niet een beetje te maken met de droogte, nee, alles.

Echt alles.

Stel dat je gewoon zou zeggen: „Dat heeft te maken met de droogte.” Dan klinkt dat alsof je niet echt op de hoogte bent van wat er aan de hand is, maar een gokje waagt.

„Ja, die bonnetjes in dat envelopje, die hebben te maken met dat ene dienstreisje, geloof ik.” Zodra iets álles te maken heeft met iets anders, is er een deskundige aan het woord.

Overigens kan die spreekstijl ook prima gebruikt worden bij onderwerpen die verder weinig met deskundigheid van doen hebben. „Mijn vriend wil niet naar Zwitserland op vakantie, en dat heeft dan weer alles te maken met zijn moeder, die daar vroeger juist altijd heen wilde…” En presto: je lijkt een deskundige op het gebied van het zieleleven van je vriend.

Mensen zijn graag deskundig – daar heeft het natuurlijk alles mee te maken.

paulien cornelisse