Roddelen is goed voor de band tussen collega's

„Psst, niet doorvertellen hoor, maar Dirk Vermeulen heeft gezoend met Klara Molema van de receptie.” Tweederde van onze tijd besteden we aan het praten over anderen, zo bleek eerder uit onderzoek. Reden voor sociologe Lea Ellwardt (1981) om onderzoek te doen naar roddelen op het werk. Volgens haar heeft het ook voordelen om bij de koffieautomaat te smoezen over een liefdesaffaire op de afdeling. Morgen verdedigt zij haar proefschrift aan de Rijksuniversiteit Groningen.

1Is roddelen goed voor de sfeer op het werk?

„Het lucht op. Als de norm is dat je niet hoort te roddelen, uit je je onvrede direct tegen je baas, wat onnodig conflict veroorzaakt. Of je zegt helemaal niets en dan raak je nog meer gefrustreerd.”

2Ik dacht juist dat je onvrede het beste kan uiten tegen diegene die er wat aan kan doen.

„Bij een groot probleem moet je dat ook doen, maar als het om kleine dingen gaat en je zegt het direct, creëer je op langere termijn een stroevere relatie met die persoon. Je kunt beter even je hart luchten bij een gelijkgestemde. Bovendien versterkt dat de band met die collega.”

3Hoe werkt dat?„Als je herhaaldelijk met de zelfde persoon gevoelige informatie deelt, geef je daarmee het signaal af dat je diegene vertrouwt dat hij het niet aan anderen zal doorvertellen. De ander begrijpt dat signaal en voelt zich bijzonder met die informatie die alleen aan hem is toevertrouwd. Zo wordt de relatie tussen roddelmaatjes hechter.”

4Geldt dat ook voor roddelen in grotere groepen?

„Nee. Uit mijn onderzoek blijkt dat als je met heel veel mensen roddelt, je juist minder populair wordt bij je collega’s. Roddelen wordt dan niet meer als iets vertrouwelijks en waardevols gezien. Mensen zijn bovendien bang dat ze zelf onderwerp zullen worden van roddel.”

5Hoe heeft u dit onderzocht?„In een grote organisatie heb ik elk half jaar aan alle medewerkers gevraagd: met wie roddel je? En met wie ben je bevriend? Na twee jaar bleek dat mensen die in het begin geen vrienden waren, maar wel roddelden elkaar na verloop van tijd wel als vrienden zagen.”

6Is er een verschil tussen roddelen op de werkvloer en in een vriendengroep?

„Ja, op de werkvloer wordt er meer negatief geroddeld. Dat is niet zo gek: daar heerst hiërarchie en heb je gedwongen contact, terwijl vrienden gelijk zijn en elkaar zelf hebben uitgekozen.”

7Over wie wordt er het meest geroddeld?

„Positieve roddels kunnen over iedereen gaan, negatieve roddels gaan vaak over mensen die het minst populair zijn. En ook leidinggevenden zijn een geliefd roddelonderwerp. Vermoedelijk komt dat omdat werknemers van hem of haar het meest afhankelijk zijn.”

8En over wie roddelt de baas dan zelf?

„De leidinggevende roddelt in het algemeen minder met collega’s. En áls hij of zij roddelt gaat het meestal over positieve zaken.”

9Roddelen is goed voor de band tussen collega’s, maar is het ook goed voor een organisatie?

„Als het met mate gebeurt kan roddelen conflicten voorkomen. Gebeurt het heel veel dan duidt dat op wantrouwen binnen een organisatie. De roddel is dan trouwens zelf niet het probleem, maar de verhoudingen die daaraan ten grondslag liggen.”