Haarlemse rechters gehoord over Chipshol

Het ‘Circus Chipshol’ heeft z’n tent weer neergezet. Deze keer in het gerechtshof aan de Prinsengracht in Amsterdam. De hoofdrolspelers? Drie voormalige rechters van de rechtbank Haarlem.

Drie rechters in Haarlem en een zaak. Al jaren waren ze er mee bezig. Maar eind 2006 werden ze plotseling vervangen. De timing was opmerkelijk. Vlak voordat de rechters een beslissing zouden nemen over de hoogte van een schadeclaim die de luchthaven Schiphol moest betalen aan Chipshol werden ze vervangen. Het gevolg? Drie nieuwe rechters en een schadevergoeding die veel lager uitviel dat Chipshol had verwacht.

Vorig jaar november kreeg Chipshol toestemming van het Amsterdamse gerechtshof om de voormalige Haarlemse rechters te ondervragen in een ‘voorlopig getuigenverhoor’. Vader en zoon Poot willen weten wat er zich intern bij de rechtbank heeft afgespeeld. Waarom werden de rechters die al jaren hun zaak behandelden opeens vervangen? Een normale roulatie, was de uitleg van de rechtbank in 2006. Maar vader en zoon Poot geloven daar niets van.

Grond rond Schiphol. Zoals alle procedures rond Chipshol, draait ook deze zaak daar uiteindelijk om. Peter Poot verzamelde eind jaren ’90 met zijn bedrijf Chipshol grond rond Schiphol. Hij wilde daar een soort luchtvaartstad bouwen. Maar hij kreeg ruzie met zijn zakenpartner. Hun geschil belandde bij de rechtbank in Haarlem en door een omstreden vonnis raakte Poot een groot deel van de grond kwijt (zie inzet).

Na slepende procedures hield Chipshol uiteindelijk 150 hectare grond over. Maar die grond bebouwen lukte nauwelijks. Het voorlopige getuigenverhoor van vandaag draait om het Groenenbergterrein. Daar is Chipshol naar eigen zeggen door iedereen tegengewerkt: de gemeente Haarlemmermeer, de provincie Noord-Holland, Schiphol, verschillende ministeries en de luchtverkeersleiding Nederland (LVNL).

Voor het bebouwen van het Groenenbergterrein moest de gemeente Haarlemmermeer de bestemming wijzigen. Na jarenlange procedures keurt de Raad van State in september 2002 deze wijziging goed. Maar van bebouwing kwam nog steeds weinig terecht. Volgens Chipshol speelde luchthaven Schiphol hierbij een belangrijke rol. Want Schiphol wilde liever zelf de grond rond de luchthaven ontwikkelen en zag Chipshol als een concurrent.

Uit stukken die vader en zoon Poot met een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) kregen, blijkt dat de luchthaven nauw met gemeente, provincie en ministeries overlegde over het tegenhouden van bebouwing van het Groenenbergterrein. Zo staat in de notulen van een van die vergaderingen van november 2002 dat Schiphol de gemeente Haarlemmermeer heeft verzocht de bouwvergunning te weigeren. „En te kijken of verdere ontwikkelingen daar kunnen worden tegengegaan.”

Toenmalig directeur Gerlach Cerfontaine van Schiphol vroeg vervolgens aan staatssecretaris Schultz van Haegen van het ministerie van Verkeer en Waterstaat om een bouwverbod. De staatssecretaris legde het bouwverbod op. Later werd dit verbod weer opgeheven, omdat bleek dat de veiligheid van het vliegverkeer geen enkel gevaar liep door bebouwing van het terrein.

Daarna begon Chipshol weer allerlei procedures vanwege dit verhinderen en vertragen van de bouwplannen op het Groenenbergterrein. In 2007 schikte de gemeente Haarlemmermeer en betaalde 1 miljoen euro aan Chipshol. De Provincie schikte ook en betaalde 12 miljoen euro. Ook de procedure tegen Schiphol won Chipshol. Vader en zoon Poot dachten aan een claim van rond de 97,5 miljoen euro tegen de luchthaven.

Maar toen gebeurde er iets raars. Vlak voor het slotpleidooi in de procedure tegen Schiphol werden rechter Nol Monster en zijn twee collega’s ineens vervangen. Terwijl ze al jaren met de zaak bezig waren. Rechter Monster moest eigenlijk alleen nog de schadevergoeding vaststellen die Schiphol moest betalen. Maar rechtbankpresident Frits Bakker stelde een nieuwe rechters aan, onder wie Douwe Ruitinga. Zij veroordeelden Schiphol tot het betalen van 16 miljoen euro.

Vader en zoon Poot willen weten wat er gebeurd is. Vandaag en morgen mogen ze daarom de voormalige Haarlemse rechters Monster, Ruitinga, Bakker en toenmalig sectorvoorzitter M. Smit horen. Zo proberen ze te bewijzen dat ze bewust zijn tegengewerkt door onder meer de overheid en Schiphol.

Het Groenenbergterrein is tot op heden niet bebouwd. Volgens Schiphol en de overheid is er geen beletsel. Volgens Chipshol wel. De grond rondom het terrein is na het opheffen van het bouwverbod door de overheid gereserveerd voor aanleg van de tweede Kaagbaan. Daarom gaat Chipshol niet bouwen. Want de kans is groot dat gebouwen gesloopt moeten worden als die Kaagbaan wordt aangelegd.