Dwergduikertje

In onze sloten en plassen leven vier soorten dwergduikertjes. Dat zijn twee millimeter grote insecten die op een zandige bodem leven. Ze zijn verwant aan het bootsmannetje (Nonotecta) dat met de voorpoten en de punt van het achterlijf onder aan het wateroppervlak hangt. Dwergduikertjes staan bekend om het geluid dat de mannetjes onder water in koor voortbrengen, het tsjirpen. Ze lokken er vrouwtjes mee. Staand langs de slootkant is het duidelijk hoorbaar. Het vijverdwergduikertje (Micronecta scholtzi) is onlangs uitgeroepen tot kampioen herrie maken.

Jérôme Sueur van het Natuurhistorisch Museum in Parijs mat de geluidssterkte van het tsjirpen: gemiddeld 79 decibel (het geluid van een doorsnee ringtone), met uitschieters naar 105 decibel ( een passerende trein). Gezien de lichaamsgrootte van dit insect, is dat een absoluut record. In verhouding overstemt hij met gemak een trompetterende olifant en nog 226 andere diersoorten.

Het vijverdwergduikertje produceert dit geluid door viool met zijn geslachtsorgaan te spelen. Het rechter aanhangsel van de penis strijkt langs een ribbeltje van het achtste buiksegment. Dit geavanceerde soundsysteem is slechts 50 micrometer groot. Hoe het geluid versterkt wordt, is onduidelijk. Men vermoedt dat een luchtlaagje dat onder water tussen de microscopisch kleine buikhaartjes blijft zitten als klankkast fungeert en het vioolspel van de penis keer op keer reflecteert. Hoe harder hoe beter, vrouwtjes prefereren de mannetjes die het hardst tsjirpen.