Bibi Andersson in haar nadagen

When Darkness Falls (Anders Nilsson, 2006)Canvas, 20.40 – 22.50 uur

In 1951 maakte een jonge Ingmar Bergman tijdens een staking in de Zweedse filmindustrie een aantal geestige zeepcommercials. Decennialang leken ze verloren, totdat ze een paar jaar geleden opdoken. Alle negen staan inmiddels ook op YouTube, keurig genummerd. Tik ‘Bergman + Bris’ en ze verschijnen. De speelse spotjes van de meester zijn een relativerende noot bij Bergmans imago als maker van metafysische en psychologische drama’s over mensen in geloofs- en relatiecrises.

Het is aardig om te zien dat in de Bris-reclames (in Nederland bekend als Sunlight) veel van Bergmans stilistische en thematische preoccupaties opduiken. De commercials werden veelal gefilmd met zijn vaste team, onder wie de onlangs op 100-jarige leeftijd overleden cameraman Gunnar Fischer en actrice Bibi Andersson. Bergman testte de net van de toneelschool komende Andersson (1935) eerst uit in zijn commercials voordat hij haar castte voor zijn speelfilm Glimlach van een zomernacht (1955), de eerste van elf films van Bergman waarin zij meespeelde.

In de nadagen van haar carrière dook ze op in When Darkness Falls, in de rol van moeder die de door haar zoon mishandelde schoondochter bijstaat. Het is een van de drie verhaallijnen uit een film waarin veel misstanden aan de kaak worden gesteld, zoals eerwraak en bedreiging. Hij won vier jaar geleden dan ook de Amnesty International-prijs op het filmfestival van Berlijn.

André Waardenburg