Bankier van Kabul vlucht naar VS voor Karzai

De gevluchte Afghaanse bankier Adbul Qabir Fitrat wordt sinds gisteren verdacht van fraude. Hij zelf zegt dat familie van president Karzai hem met de dood bedreigt.

Naarmate er meer bekend wordt over de omstandigheden waaronder de gouverneur van ’s lands centrale bank gevlucht is, groeit het ongeloof in Kabul. Deze week bleek dat Abdul Qabir Fitrat, sinds 2007 in functie, al een paar dagen in de Verenigde Staten zit.

Hij is gevlucht omdat hem te verstaan was gegeven dat zijn leven in Kabul in gevaar was, vertelde hij de Financial Times deze week. Hij vertelde over doodsbedreigingen door onder anderen een broer van de Afghaanse president Hamid Karzai, nadat hij onlangs in het parlement verteld had dat familie van de president profiteerde van een omvangrijk corruptieschandaal bij de grootste bank van Afghanistan, de Kabul Bank.

Maar gisteren bleek dat de bankier enkele uren voor zijn vlucht te horen had gekregen dat hij nu ook zélf wordt verdacht van betrokkenheid bij datzelfde corruptieschandaal. Die aantijging zou de reden voor hem zijn geweest om te vluchten, zei openbaar aanklager Rahmatullah Nazari in een persconferentie.

„Hoe diep moeten we nog zinken”, zegt Saad Mohseni, een invloedrijke media-ondernemer in Kabul, die onder meer het toonaangevende tv-station Tolo bezit. Hij spreekt van een algehele politieke crisis in Afghanistan, die deze week een dieptepunt bereikte. Terwijl ISAF-troepen doorvechten en met man en macht het Afghaanse veiligheidsapparaat opleiden, raakt het bestuur van Afghanistan op drift.

Eind vorig jaar werd duidelijk dat een bedrag van 900 miljoen dollar was verdwenen bij de Kabul Bank. Die kwam daardoor in de problemen. Pijnlijk was dat juist de bondgenoten van de internationale gemeenschap, rond president Hamid Karzai, verdacht werden. Zowel familieleden van Karzai als van vicepresident Qassim Fahim zouden jaren miljoenen dollars van de bank hebben gehaald voor eigen gebruik.

Naar aanleiding van het schandaal heeft het IMF de steun aan het land opgeschort. De internationale gemeenschap, de VS voorop, oefent druk uit op om orde op zaken te stellen, maar zonder resultaat.

Openbaar aanklager Rahmatullah Nazari zei gisteren dat hij Fitrat en ex-bestuurders van de Kabul Bank gaat vervolgen. Maar de aanklager is zelf niet onomstreden. Hij is zelf verwikkeld in een machtsstrijd met het parlement en wordt gezien als verlengstuk van de Afghaanse president Karzai die hem zelf heeft benoemd, net als de rechters, die hij daarom naar zijn hand kan zetten.

Toen deze rechters van de week aankondigden dat 53 van de 249 parlementariërs hun stemmen bij de verkiezingen vorig jaar illegaal hadden verkregen, sloeg paniek toe.

Parlementariërs die alom bekend staan als corrupt mochten blijven zitten, terwijl anderen het veld moesten ruimen van de rechters. De beschuldigde volksvertegenwoordigers dreigden de straat op te gaan met wapens en kondigde gewelddadige demonstraties aan. Het parlement dat al staakte omdat Karzai nog steeds niet alle ministersposten heeft ingevuld, stuurde aan op het ontslag van deze rechters.

Het Kabul Bank-schandaal en de machtsstrijd raakten elkaar toen centrale bankier Fitrat, tijdens een op tv te volgen bijeenkomst in het parlement, familieleden van Karzai en Fahim met name beschuldigde van corruptie. Broers van Karzai en Fahim zouden hem nu bedreigen.

Omdat er geen uitweg lijkt uit deze politieke crisis werd de hulp van de internationale gemeenschap ingeroepen.

Maar de Amerikanen leggen zich na tien jaar bijna geheel toe op militaire acties en het snel opleiden van Afghaanse politie en leger – het opbouwen van een goed werkende Afghaanse staat en instituties is allang uit zicht geraakt.

De reactie van de Amerikaanse ambassadeur Karl Eikenberry, die al een jaar niet meer op goede voet staat met president Karzai, op het verzoek om hulp was voorspelbaar. „Dit was een Afghaanse aangelegenheid”, liet hij in een televisie-interview weten.