Adviesraad voor de digitale veiligheid

Een nieuwe adviesraad vol zwaargewichten moet orde brengen in de aanpak van cybercriminaliteit. Er bestaat grote behoefte aan meer digitale rechercheurs.

Minister Opstelten (Veligheid en Justitie, VVD) installeert morgen de Cyber Security Raad, die overheden en bedrijven moet gaan adviseren op het gebied van digitale veiligheid.

De beide voorzitters, KPN-topman Eelco Blok en nationaal coördinator terrorismebestrijding Erik Akerboom, hebben drie jaar de tijd om de commerciële en nationale belangen op één lijn te krijgen. „Het doel van de raad is te bepalen welke bedreigingen eerst bestreden dienen te worden”, leggen Blok en Akerboom uit. „Daarnaast proberen we vast te stellen welke kennis er nog ontbreekt en hoe we die beter met elkaar kunnen delen.”

Specialisten die cybercrime (criminaliteit via internet) kunnen bestrijden zijn schaars. „Je moet niet proberen elkaars mensen af te pakken – je kunt beter de kennis delen en zorgen dat de universiteiten de nodige specialisten opleiden”, zegt Blok.

KPN heeft als infrastructuurbeheerder veel te maken met cybersecurity (digitale veiligheid). Bestuursvoorzitter Eelco Blok heeft wel even getwijfeld of hij in de raad zou gaan zitten: „Het vooroordeel van de buitenwereld zou kunnen zijn, dat ik meewerk om KPN voordeel te geven bij het verwerven van nieuwe opdrachten bij de overheid. Niets is minder waar. Ik vind het onderwerp veel te belangrijk om niet mee te werken.”

Akerboom over zijn betrokkenheid: „Vanuit de terrorismebestrijding is de vrees niet zozeer dat er nu aanslagen dreigen op onze ICT-infrastructuur, maar dat terroristische organisaties internet gebruiken voor hun communicatie en propaganda.”

De cyberraad gaat zowel de regering als private partijen adviseren en moet orde scheppen in de wirwar van overlegorganen die over digitale veiligheid gaan. Behalve Blok en Akerboom maken nog tien zwaargewichten deel uit van de Cyber Security Raad, onder wie vertegenwoordigers van AIVD, Defensie, financiële instellingen, ict-leveranciers, Platform Informatie Samenleving en wetenschappelijk onderzoekers van cybercrime, onder wie Bart Jacobs (Radboud Universiteit Nijmegen), Corien Prins (Universiteit van Tilburg) en Michel van Eeten (TU Delft).

Al klinkt het doel van de cyberraad voorspelbaar – prioriteiten stellen en kennis delen – het is volgens Van Eeten hard nodig. „Als je je alleen laat leiden door de actualiteit, hol je van het ene incident naar het andere.”

Een van de grootste hindernissen in de bestrijding van cybercriminaliteit is de opsporing van de daders. Daarvoor zijn gespecialiseerde rechercheurs nodig. Het team High Tech Crime van de KLPD in Driebergen telt dertig mensen. Zij verzuipen nu al in het werk. In het plan van Opstelten staat dat de politie het onderzoek moet uitbreiden: van vier grote onderzoeken per jaar naar twintig. Dat moet echter met bestaande middelen gebeuren, bijvoorbeeld door regionale agenten om te scholen. Dat is op zijn minst een uitdaging, aldus bronnen in politiekringen.