Achter het podium ruist de zee

Van de historische roman Vloed van Susan Smit is een locatievoorstelling op het strand gemaakt. Sociale media als Twitter en Facebook hebben er de rol van het boek overgenomen.

De badkoetsen staan langs de waterlijn van het strand bij Noordwijk aan Zee. Met hun grote karrenwielen en hoge opbouw roepen ze volmaakt de herinnering op aan de parel van de Hollandse badplaatsen, Noordwijk. Dat was aan het eind van de negentiende eeuw.

De muziektheatervoorstelling Vloed. In het spoor van Adriana, naar de roman Vloed van Susan Smit, roept de tijd van vroeger op. Regisseur Martine Zeeman en tekstschrijver Eric Went willen en kunnen de roman echter niet klakkeloos gaan naspelen. Zoals Went zegt: „We kunnen niet om de tijd van nu heen. Noordwijk als badplaats is te veel in beweging om ons te concentreren op de historie.” Op het strand ligt een vlakke speelvloer met reusachtige containers als achtergrond. De zee ruist, er is zelfs storm in aantocht. Het decor bestaat uit een strandbibliotheek van „100 vierkante meter boeken”, zoals Zeeman zegt. Tekstschrijver Went vervolgt: „Hoofdpersoon Adriana is een jonge vrouw in de ban van de dichtkunst, onder meer van Herman Gorter en Henriëtte Roland Holst. Zij is afkomstig uit de gegoede klasse. Haar verliefdheid op de eenvoudige visser Jacob zorgt voor beroering in het ouderlijk huis. De roman begint in 1899. Ze beheert een kleine bibliotheek voor strandgasten. In onze versie leent een vrouw van nu, Eline, het boek Vloed van Susan Smit. De roman geeft antwoord op haar eigen liefdesproblemen.”

Wat een boek voor Adriana van toen betekent, betekenen sociale media als Twitter en Facebook voor Eline. Gedrukt papier meets e-book. Aanvankelijk keek Smit vreemd op van de eigentijdse bewerking. „Het bewerken van een roman voor theater is een vak apart”, zegt ze. „Ik heb dat aan anderen overgelaten. Ik laat me bij de première verrassen.” Susan Smit reconstrueert in Vloed gebeurtenissen uit het leven van haar familie. In haar historische roman gaan feit en fictie samen. „Ik situeer de roman op het breukvlak van twee tijden”, aldus Smit. „Rond 1900 was Noordwijk een in zichzelf gekeerde vissershaven. De eerste badgasten dienden zich aan, zeehotels en strandpaleizen verrezen, de koetsen kwamen, baden in zee werd geliefd. Het vissersdorp werd wakker geschud. Dankzij de theateropvoering krijgt de roman een tweede leven.”

In Vloed. In het spoor van Adriana wisselen heden en verleden elkaar op vernuftige wijze af. De kostuums zijn van toen en nu. Het muzikale aandeel omvat zowel kamermuziek, accordeon als saxofoon en hedendaagse klanken. Veel van de spelers zijn afkomstig uit Noordwijk. Naast oudere acteurs spelen kinderen mee, plus professionele acteurs voor de hoofdrollen. Volgens Martine Zeeman bewijst de voorstelling dat „een historische roman zijn geldigheid behoudt”. Op witte schermen, ingenieus geplaatst tegen duizenden boekenruggen, verschijnen de ultrakorte teksten van Twitter en Facebook. De moderne Eline bedient zich van een laptop. Martine Zeeman: „Adriana uit Vloed is voor haar een heldin. Zij spiegelt zich aan haar. Ondanks de nieuwe media gaat het verhaal van de liefde altijd gepaard met strijd tussen het verstand en het hart.”

Vloed. In het spoor van Adriana door Kunstklank, Vuurtorenplein, Noordwijk aan Zee. Première 1/7. T/m 10/7. Kaartverkoop: Boekhandel van der Meer en kunstklank.nl. *