Zonder gebit en bril door de rook naar buiten

Bewoners van De Geinsche Hof zijn na de brand van gisteren opgevangen in nabije zorgcentra. Bedden staan overal waar ruimte is, ook in de gangen en het café.

In de gangen en de hal van de Hof van Batenstein in Vianen hangen allemaal nieuwe setjes kleding van C&A, vertelt Gert-Jan Waterink. Gisteren spontaan gedoneerd voor de patiënten die halsoverkop werden geëvacueerd na een brand in De Geinsche Hof in Nieuwegein. Waterink, bestuurder van beide zorgcentra, is ontroerd. „Lokale restaurants brachten eten, de supermarkt kwam met dozen vol appelmoes. Deze ramp heeft de bevolking van Nieuwegein bij elkaar gebracht.”

Brandweer en ziekenauto’s kwamen uit de wijde omtrek assisteren. De evacuatie verliep snel dankzij buurtbewoners, bouwvakkers en personeel van andere locaties – iedereen hielp mee om de 155 bedlegerige patiënten snel uit het gebouw van De Geinsche Hof te verplaatsen. Daar verblijven dementerende ouderen, psychiatrisch patiënten en mensen die revalideren na een ongeluk of bijvoorbeeld een hersenbloeding.

Er liggen nog 47 patiënten met ademhalingsproblemen in verschillende ziekenhuizen en in het brandwondencentrum in Beverwijk. Negen liggen op de intensive care, met ernstige verbranding van de luchtwegen. De eerste 48 uur zouden voor hen cruciaal zijn.

De rest van de bewoners ligt in Hof van Batenstein en andere vestigingen van de stichting Zorgspectrum. Overal waar ruimte is, zijn bedden neergezet, zegt Waterink: op afdelingen, op gangen, zelfs in een grand café. Wel zijn de patiënten met dementie (ook jongeren) en psychiatrische stoornissen apart opgevangen. Zij liggen niet bij de patiënten met somatische klachten.

De brand begon gisterochtend om acht uur op het dak van De Geinsche Hof, waar dakdekkers reparatiewerk uitvoerden. De rook verspreidde zich snel doordat de hevige brand vlakbij het ventilatiesysteem ontstond. De rook werd dus door alle ventilatoren de kamers en afdelingen ingeblazen, vertelt Waterink. Dat gaf paniek. „Je moet je voorstellen dat je alleen op een kamer in bed ligt. Plotseling vult de kamer zich met rook die uit de ventilatormond aan de muur komt. Je kunt niet uit bed, dus iemand moet je komen halen. Sommige patiënten bonkten met hun haarborstel op het nachtkastje om hulp te krijgen. Anderen schreeuwden.” Bij de ventilatiemonden, in elke kamer, is roet te zien, zegt Waterink.

Vooral revaliderende patiënten met somatische klachten zijn hevig geschrokken. Ze hebben de film vannacht in het hoofd steeds afgedraaid, vertellen ze. „Zij maakten het bewust mee. De dementerende patiënten vergeten het waarschijnlijk al snel.” Toch hebben ook de ouderen een traumatische ervaring achter de rug. „Stel je voor dat je opeens door de rook naar buiten moet worden gedragen, zonder bril, zonder gebit, zonder iets.”

Dat de brand pas om acht uur ontstond, mag een zegen heten, zegt Waterink. Tot half acht ’s ochtends is in het zorgcentrum namelijk alleen de nachtploeg aanwezig – een veel kleinere groep. „Die had nooit iedereen op tijd kunnen evacueren.”

Ook het team van de ochtendploeg had hulp van buitenaf nodig. Bouwvakkers die vlakbij aan het werk waren, zijn onmiddellijk het dak op geklommen om de eerste geëvacueerde patiënten te begeleiden. Die lagen daar. Met een hoogwerker hebben ze de patiënten naar beneden gehaald.

De vraag is waar de 108 niet-gewonde patiënten worden gehuisvest, want het gebouw in Nieuwegein is voorlopig onbruikbaar, zegt Waterink. „Langer dan 24 uur kunnen we ze niet op de gang en in een café laten liggen.” Als er een locatie is gevonden, komt er dus een tweede evacuatie op gang. Dan gaan alle statussen en medicijnen weer mee.