Verdoofd bezuinigen op kunst

Dat was nou juist niet de bedoeling. Toch? De rigoureuze bezuinigingen op de kunsten en de culturele instellingen zouden zuiver verlopen. De korting van 200 miljoen moest transparant zijn en zonder uitstel worden doorgevoerd.

Met een scherp mes en een trefzekere haal. Onverdoofd, maar met duidelijke redenen voor het te vloeien bloed: besparing en aanpassing aan nieuwe rites, zoals het werven van private fondsen.

Nu krijgt de staatssecretaris voor Cultuur te maken met een stel moties die hem oproepen tot troebele herstelwerkzaamheden. Zo maken Tweede Kamerleden van PVV en VVD zich sterk voor een structurele subsidie voor Opera Zuid. De CDA-fractie wenst 12 miljoen euro extra te reserveren voor regionale orkesten. Een VVD’er stelt dat die extra’s ook ten goede dienen te komen aan het Rotterdams Philharmonisch Orkest en het Haags Residentie Orkest. Want „de Randstad is ook een regio”. Waarmee alleen Amsterdam overblijft als niet behorend tot de ‘regio’. Voorts maakt een VVD-Kamerlid zich sterk om de jaarlijkse 1,5 miljoen euro rijkssubsidie te behouden voor de Leeuwardense toneelgroep Tryater, want die werkt in „de tweede Rijkstaal”.

„It sjocht der in stik geunstiger út foar Tryater” jubelt Tryaters website – en bevestigt dat dit gezelschap niet erg beantwoordt aan de opzet van de bezuinigingen. Immers, hoeveel draagvlak is er in Nederland voor theater dat uitsluitend verstaanbaar is voor het handjevol dat Fries verstaat? Juist voor Tryater zouden provincie en sponsors pal moeten staan.

Het behoud is de regionale orkesten, Tryater en Opera Zuid gegund. Maar worden deze moties aangenomen, dan leidt dat tot de ondoorgrondelijkheid die aan willekeur kleeft. De Kamerleden stellen zich op als oordelaars. Zonder bewijs van expertise. Misschien met een hobby, sowieso gevoelig voor een lobby. Hun steun dissoneert in deze bezuinigingsronde die dermate is gestoeld op bewezen kwaliteit dat aanstormend talent het zelf maar uit moet zoeken, omdat het wat dat betreft per definitie de mindere is van gearriveerd talent.

Met zakelijker argumenten zou het Oerolfestival de weinige subsidie die het nodig heeft toegezegd kunnen krijgen. Of het ITs festival voor jong podiumtalent. Dat kreeg om reden van bewezen kwaliteiten een flinke som Europees subsidiegeld toegewezen – wat voor Nederland verloren gaat als het dat niet ondersteunt met een vergelijkbaar bedrag.

De arbitraire moties wijzen op paniek. Blijkbaar schrokken de Tweede Kamerleden, nu de kroniek van de aangekondigde maatregelen van de staatssecretaris van Cultuur concreet wordt en blijkt hoe grofstoffelijk deze bezuinigingen zullen uitpakken.

Hobbyisme is niet het antwoord. En sowieso zijn ze te laat.