Onderzoek NRC: informatie vliegramp Tripoli was onjuist

Reddingswerkers bij het staartdeel van de neergestorte Airbus in de Libische hoofdstad Tripoli. Foto AP / Abdel Meguid al-Fergany

Minister Rosenthal van Buitenlandse Zaken heeft de Tweede Kamer ten onrechte gezegd dat Libië binnen een jaar na de vliegramp in Tripoli met een rapport moest komen over het onderzoek naar de oorzaak. Dat blijkt uit onderzoek van NRC Handelsblad. Ook nabestaanden van de zeventig Nederlanders die op 12 mei vorig jaar omkwamen bij de ramp zijn door de minister verkeerd geïnformeerd. De Onderzoeksraad voor Veiligheid verstrekte eveneens onjuiste informatie.

Ondanks het uitbreken van de opstand in Libië, hield Rosenthal de Kamer voor dat Libië “verplicht” binnen een jaar met een (tussen)rapport moest komen. De aan de Verenigde Naties verbonden International Civil Aviation Organization (ICAO) verwijst naar het internationale burgerluchtvaartverdrag, dat slechts van een “aanbeveling” spreekt en niet van een verplichting. Volgens de ICAO houdt Libië zich, voor zover bekend, aan het protocol. Libië heeft niet laten weten dat het onderzoek is gestopt en blijft, ondanks de oorlog in het land, het onderzoek leiden, aldus de ICAO. Maar omdat Libië zijn ‘verplichting’ niet zou zijn nagekomen, beloofde Rosenthal nabestaanden dat hij zou onderzoeken of ICAO kon ingrijpen, bijvoorbeeld door het onderzoek over te nemen.

“Het verbaast ons dat jullie minister dat zegt”, aldus de woordvoerder van de ICAO. “Want dat gaat tegen alle procedures in. Wij kunnen niet ingrijpen, lidstaten zijn soeverein.”

Volgens een woordvoerder van Buitenlandse Zaken “klopt het dat het niet om een juridische verplichting gaat”, maar slechts om een aanbeveling. “We vinden wel dat Libië die had moeten opvolgen.”

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), de Nederlandse waarnemer bij het onderzoek naar de ramp, heeft nabestaanden met nog meer feitelijke onjuistheden opgezadeld, in de verklaring die werd gestuurd. De OVV rept daarin ten onrechte van mogelijkheden die er zouden zijn als Libië niet binnen een jaar met een tussenrapport zou komen. In dat geval zou de ICAO het onderzoek kunnen overnemen, schrijft de Onderzoeksraad. De ICAO ontkent dat met klem: “We kennen dergelijke sancties niet.”

De ICAO bestrijdt ook de stelling van de OVV en Rosenthal dat de Franse instantie die de zwarte dozen heeft uitgelezen haar onderzoeksresultaten openbaar zou kunnen maken. De onderzoeksraad geeft toe dat de mogelijkheden die de OVV heeft geschetst “inderdaad formeel niet overeenkomstig de regels” zijn. De raad overweegt de verklaring van zijn website te halen, aldus een zegsman. “Het zet mensen misschien op het verkeerde been.”

Lees vanmiddag in NRC Handelsblad een uitgebreid achtergrondverhaal van redacteur Leonie van Nierop over de vliegramp in Tripoli. Of lees het stuk vanaf 16.00 uur in de digitale editie (alleen voor abonnees)