Een goochelaar met Gods handen

De Argentijnse hockeyster Luciana Aymar is deze week een van de publiekstrekkers bij de Champions Trophy in Amstelveen. ‘La Maga’ wordt in eigen land bejubeld en aanbeden.

Die vloeiende bewegingen, die fluwelen versnellingen, die blinde steekpassjes. Alsof iemand Lionel Messi een hockeystick in handen heeft gedrukt. Maar er is één belangrijk verschil tussen het wonderkind uit Rosario en zijn stadgenote Luciana Aymar: de hockeyster werd afgelopen jaar uitgeroepen tot beste sporter van Argentinië. En Messi niet.

Lu, Lucha, Luchita, La Maga (de magiër). Wie zoveel bijnamen draagt is geliefd. Wordt bejubeld, aanbeden. Zeker sinds ze met Las Leonas Argentinië vorig jaar de wereldtitel schonk in de nationale vrouwensport.

De 33-jarige Luciana Aymar geldt in eigen land thuis al jaren als de koningin van de sport – een waardig opvolgster van oud-toptennisster Gabriela Sabatini. Aymar is een ster die de grootste Argentijnse voetbalvirtuoos, Diego Maradona, tot haar persoonlijke supportersschare mag rekenen.

Een goochelaar met de handen van God. Met schoenen en nagellak van fluorescerend roze. Het doelpunt dat Aymar vorig jaar na een weergaloze solo maakte tegen China, op weg naar de wereldtitel, wordt nog altijd herhaald op de Argentijnse televisie. En in één adem genoemd met Maradona’s wondergoal van het WK van 1986.

„Een doelpunt van dat kaliber is eenmalig”, zegt de Argentijnse hockeybondscoach Carlos Retegui in Amstelveen. „Net zoals Maradona. Beter wordt het niet.”

In de straten van Rosario is de beeltenis van de beste hockeyster aller tijden bijna net zo gewoon geworden als dat van het beroemdste kind van de stad, vrijheidsstrijder Che Guevara.

Een bijzondere vrouw, en een bijzonder talent, zegt de Nederlandse bondscoach Max Caldas over zijn landgenoot Aymar. „Het is al uniek dat ze als topsporter zo lang op zo’n hoog niveau kan acteren.” Caldas doelt op de zeven keer dat Aymar tot beste hockeyster van de wereld werd uitgeroepen, een unicum.

De Nederlandse ploeg ontwikkelde zelfs een speciale tactiek om de aanvoerster van de Argentijnse leeuwinnen af te stoppen. Met succes, want tot dat WK van vorig jaar kon Aymar het Nederlandse collectief weinig pijn doen.

In 2002 was Argentinië nog wereldkampioen, in de jaren daarna regeerden de oranjevrouwen de hockeywereld met harde hand. „We stonden altijd met z’n tweeën om Aymar heen. Dan kreeg ze de bal niet, of moest ze hem meteen weer afspelen”, zegt oud-international Minke Booij, beste hockeyster van de wereld in 2006 en olympisch kampioen in 2008. „Dan was Argentinië heel kwetsbaar.”

Zo won de gouden ploeg van ex-bondscoach Marc Lammers in Peking in de halve finale met liefst 5-2 van Argentinië, waarbij zelfs Aymar – onder toeziend oog van een onvermoeibaar dansende Maradona – moedeloos over het kunstgras hobbelde.

Ook vier jaar eerder, in Athene, was Nederland voor Aymar het olympische eindstation geweest. Volgens Booij werd de Argentijnse al chagrijnig zodra ze het gezicht van haar vaste mandekker Maartje Goderie ontwaarde. „Zij blijft altijd heel dicht bij haar in de buurt en heeft heel goed zicht op haar bewegingen”, zegt Booij.

Voor Goderie was het kleven aan Aymar niet de meest dankbare taak, wel een doorslaggevende. Zij ondervond aan den lijve waarom Aymar zo goed is. „Ze speelt ontzettend op intuïtie”, zegt Goderie. „Het is nooit duidelijk wat ze gaat doen. Dat weet ze zelf ook niet precies. Ze kijkt en ze voelt. En dan gaat ze de ruimte in. Heel onvoorspelbaar.” En dat alles, vult Booij aan, met een onnavolgbare souplesse. „Het lijkt zo simpel, net als bij Teun de Nooijer. Alsof de bal aan een touwtje zit.”

Ook Caldas geniet van Aymar, vooral door de combinatie van snelheid en techniek. „Ze heeft een ongelooflijk hoge snelheid. Maar haar versnelling maakt het zo moeilijk haar te bespelen. Ze gaat in no time van de vierde naar de vijfde versnelling, en nog een keer door naar de zesde.”

Maar te lang draaide alles bij Argentinië om Aymar, denkt Booij. „Hockey is ook een teamsport. Haar aanwezigheid is voor Argentinië soms ook een valkuil. Stop Aymar en de angel is eruit.”

Booij maakte in Argentinië kennis met de grootheid van de speelster die al op 16-jarige leeftijd debuteerde in de nationale ploeg. „Je komt haar overal tegen, op posters, in supermarkten, in reclamespotjes. Overal is het Lucha, Lucha, Lucha. Een echte sportheld.”

Net als andere grote Argentijnse sporters groeide Aymar uit tot publiek bezit. Ze kreeg haar eigen sportprogramma op televisie, werd fotomodel, groeide uit tot een graag geziene gast in de Argentijnse jetset – maar ook een gewild foto-object in de bladen.

Alles rond Lucha is nieuws – zoals de borstvergroting die ze nog niet zo lang geleden onderging. Ze bleek trouwens ook niet te beroerd het onderwerp in het openbaar te bespreken toen een serieuze Argentijnse krant haar er eens een vraag over stelde.

Na de wereldtitel van vorig jaar verschenen in de Argentijnse media verhalen over uit de hand gelopen feesten waarop Aymar het middelpunt zou zijn geweest. Maar volgens Max Caldas zijn die verhalen uit de lucht gegrepen. „Het is voor haar in Argentinië lastig geworden haar privacy te behouden. De Argentijnse kranten willen graag wat over haar schrijven, maar het zijn onzinverhalen. Als zij geen serieuze sportvrouw was geweest, had zij dit allemaal nooit kunnen bereiken. Het is een heel sterke vrouw, niet op haar mondje gevallen. Ze probeert de sport naar een hoger plan te brengen. Dat vind ik leuk aan Aymar”, zegt Caldas.

Opmerkelijk genoeg speelde Aymar nooit in de Nederlandse hoofdklasse, zoals zoveel wereldtoppers. Ze werd aan veel clubs gelinkt, maar haar financiële eisen zouden te gortig zijn. Minke Booij: „Wat ik hoorde is dat ze altijd de prijs opdreef. Maar waarom zou ze hier ook gaan spelen? Als hockeyer ben je in Nederland redelijk anoniem. Niemand zou haar hier herkennen. In Argentinië heeft ze alles al.”

De tegenstanders van de Argentijnse hebben vooral bewondering voor haar. Booij noemt haar een „rustig, bescheiden, verlegen meisje”. Ze kwam nooit op haar over als arrogant. Ook Goderie noemt Aymar „nooit moeilijk, nooit vervelend”.

Dat Aymar in Argentinië zelfs Messi kan verslaan als beste sporter is minder vreemd dan het lijkt, zegt Caldas. „Hockey is de vrouwensport van Argentinië. Ik vond het niet ondenkbaar. Ze krijgt wat ze verdient.”