Proces tegen vier Rode Khmer- leiders begonnen

Vandaag is in de Cambodjaanse hoofdstad Phnom Penh het proces begonnen tegen de vier belangrijkste overlevende leiders van het Rode Khmer-regime. Zij moeten zich onder andere verantwoorden voor genocide, moord, onrechtmatige opsluiting, dwangarbeid en misdaden tegen de menselijkheid.

De Rode Khmer probeerde Cambodja tussen 1975 en 1979 te veranderen in een communistische heilstaat, wat ontaardde in een ongekend bloedbad. Naar schatting 1,7 miljoen Cambodjanen kwamen om door executie, honger of ziekte – een kwart van de toenmalige bevolking.

Nuon Chea (84), Khieu Samphan (79), Ieng Sary (85) en diens vrouw Ieng Thirith (79) worden beschouwd als de belangrijkste leiders van het regime van Pol Pot, die overleed in 1998. Zij zullen naar verwachting alle vier pleiten dat zij onschuldig zijn.

Het is de tweede en belangrijkste rechtszaak van het Rode Khmer-tribunaal, waarin de Verenigde Naties en de Cambodjaanse justitie samenwerken. De komende vier dagen zullen technische zaken worden behandeld, zoals de lijst van getuigen en experts. De inhoudelijke behandeling begint naar verwachting in september.

De openingszitting markeert een doorbraak in een proces dat wordt geplaagd door moeilijkheden en waarvan twijfelachtig is of het met succes zal worden afgesloten. Vanaf het begin kampt het tribunaal met inmenging door de Cambodjaanse regering, geldgebrek en beschuldigingen van corruptie. Bij dit tweede proces wordt gevreesd dat de hoogbejaarde verdachten overlijden voordat er een uitspraak is.

Eerder deze maand ontstond ruzie binnen het tribunaal over de vraag of er nog een derde proces moet komen. Druk vanuit de Cambodjaanse regering lijkt hierbij een rol te spelen. Veel hoogwaardigheidsbekleders zijn voormalige Rode Khmer-leden die vrezen voor vervolging.

Overigens is onzeker of er genoeg geld is voor een derde strafzaak. Het tribunaal heeft sinds 2006 naar schatting 150 miljoen dollar gekost. Tot nu toe heeft het tribunaal één verdachte berecht. Kaing Guek Eav (68), alias Duch, werd vorig jaar veroordeeld tot 35 jaar celstraf voor zijn rol als baas van de beruchte gevangenis S-21. Hij kan over 19 jaar vrijkomen. Maar de gevangenisdirecteur gaat in beroep tegen het vonnis.