'Dit kabinet doet aan omroepje pesten'

„Kan niet waar zijn! Dit is onverstandig, onzorgvuldig en onnodig”, zegt een geagiteerde Jan Hoek, directeur van de Wereldomroep (RNW), vanaf het Binnenhof in Den Haag. Hij is daar vandaag om te demonstreren tegen het kabinetsplan om het jaarbudget van RNW met tweederde terug te brengen van 46 miljoen naar 14 miljoen.

Vandaag vergadert de Tweede Kamer over de bezuinigingen op media en kunst van minister Van Bijsterveldt (OCW, CDA). Zij wil de mediabegroting van 800 miljoen korten met een kwart: 200 miljoen. Reden voor velen om te demonstreren op en rond het Binnenhof. De Wereldomroep zendt de hele dag uit vanaf het Hofplein, met aanhankelijkheidsverklaringen van oud-politici.

De subsidie voor de Wereldomroep verhuist van het ministerie van OCW naar Buitenlands Zaken. Die heeft heeft 14 miljoen over voor de omroep, waarvan 6 miljoen uit de begroting voor ontwikkelingshulp moet komen. Binnen in de Kamer kwam vanochtend de hardste kritiek van de oppositie op deze plannen. „De manier waarop het kabinet omgaat met de Wereldomroep is onbehoorlijk en onfatsoenlijk”, aldus Martijn van Dam (PvdA). Zijn collega Jasper van Dijk (SP): ,,De minister kan het hele zaakje niet zo maar over de schutting kieperen van Buitenlandse Zaken." Ook het voorstel het Muziekcentrum van de Omroep te halveren stuitte op grote bezwaren.

Vrijwel alle partijen die vanmorgen in de eerste termijn van het mediadebat aan het woord kwamen kunnen zich vinden in het feit dat er wordt bezuinigd op de publieke omroep. Het bedrag van 200 miljoen euro zorgde echter voor veel kritiek. „Het kabinet verlangt een onevenredig zware bijdrage in de economische crisis van de publieke omroep”, aldus Mariko Peters (GroenLinks). Een besparing van 100 miljoen euro zou meer in lijn zijn geweest met bezuinigingen in andere sectoren, aldus Van Dam (PvdA). Hij vindt net als Van Dijk dat de minister niet moet volhouden dat de kwaliteit van de programmering niet achteruit gaat. ,,Natuurlijk gaat de kijker merken dat er wordt bezuinigd.”

De Kamer ging vanochtend weinig in op de fusieplannen van de omroepen. Die dreigen te mislukken nu minister Van Bijsterveldt niet aan alle voorwaarden voor de fusies wil voldoen. „De minister heeft de mogelijkheid om Hilversum echt te hervormen uit haar handen laten vallen”, aldus Van Dam (PvdA).

De zes omroepen die willen fuseren (KRO/NCRV, VARA/BNN en AVRO/TROS) stellen in een brief aan de minister een nieuwe voorwaarde: ze willen meer geld uit het zogenoemde programmaversterkingsbudget: 60 miljoen in plaats van 30 miljoen euro. Dat lijkt politiek niet haalbaar. „Zestig miljoen is uitgesloten", aldus Anouchka van Miltenburg (VVD) in de lunchpauze. „De drie fusieomroepen krijgen nu een bonus van 10 miljoen euro per omroep. Willen ze niet fuseren, dan is er de terugvaloptie.” Daarmee doelt zij op de stok achter de deur van de minister: als de vrijwillige fusies niet doorgaan, gaan Van Bijsterveldt ze afdwingen, door slechts licenties te verlenen aan vijf omroepen.

De oppositie schaarde zich vanochtend ook tegen het plan van Van Bijsterveldt het lidmaatschapsgeld van de omroep te verhogen van 5,72 euro naar 15 euro per jaar. ,,Financieel absoluut niet noodzakelijk,” aldus Van Dijk. ,,De verhoging van de contributie komt neer op omroepje pesten.” Bosma (PVV) daarentegen wil het lidmaatschap nog veel verder verhogen, naar 50 euro. De Kamer bleek ontvankelijk voor een lobby van met name jongerenomroep BNN. Die had vorige week al laten uitzoeken dat een verhoging zou leiden tot afname met een derde van het aantal leden. Er komt nu waarschijnlijk een jongerenlidmaatschap. Voor 7,50 euro per jaar kunnen jongeren tot 25 jaar lid worden van een publieke omroep.

SP, PVV en ChristenUnie pleitten vanochtend ook voor een verdere inperking van de topsalarissen bij de publieke omroep. Nu verdienen nog dertien presentatoren meer dan de Balkenendenorm. Joel Voordewind (CU) wil weten van de minister of dat geld echt komt uit het verenigingsbudget van de omroepen en niet van de overheidsbijdrage.

Vanmiddag zou minister Van Bijsterveldt antwoorden op de vragen van de Kamerleden. De motie voor het jongerenlidmaatschap lijkt een politieke meerderheid te halen.