China zal merken dat gehoorzaamheid niet langer te koop is

Het permanente comité van de Communistische Partij van China (CCP). Foto AFP.

Op 1 juli viert de Communistische Partij van China haar negentigste verjaardag. Maar het zal geen onbezorgd feestje worden, denkt The Economist. Nu de economische groei afneemt is het gezag niet langer vanzelfsprekend. Repressie kan de onrust aanwakkeren.

In de afgelopen vijftien jaar heeft de middenklasse de Partij gesteund om wat ze voor haar gedaan heeft, schrijft het Britse opinieblad. “Welvarende stadsmensen maakten hun politieke opvattingen ondergeschikt aan snelgroeiende welvaart.”

Daar zal spoedig verandering in komen, zegt The Economist in haar nieuwste nummer. “De piek van de economische voorspoed ligt in het verleden.” Voorspoed die volgens The Economist een verre van stabiel karakter had. Nu het minder gaat, worstelt de eenpartijstaat met de aanpak van de vastgoedzeepbel en de inflatie: nu op 5,5 procent, het hoogste niveau in drie jaar. De groei zal niet duurzaam blijken.

Ook voor de vergrijzing heeft China nog geen oplossing. Sterker, het ontbreekt aan toegankelijke gezondheidszorg, een degelijk pensioensstelsel en andere vormen van sociale zekerheid.

Grote ongelijkheid onder bevolking
Hervormen zal echter niet makkelijk zijn, aldus het commentaar. Het liberaliseren van staatsbedrijven betekent dat de ‘vrienden van de partij’ hun privileges kwijtraken. Deze zakenmensen hebben volgens het tijdschrift weinig op met het communistische ideaal en zijn alleen trouw omwille van hun portemonnee. Los daarvan is er een natuurlijk verloop. De oude garde wordt vervangen door de nieuwe generatie. Jonge hoogopgeleiden die ideologisch anders in het leven staan.

http://www.youtube.com/watch?v=rA7xAGO_fy4

Ook de boeren zullen moeilijker in bedwang gehouden kunnen worden, meent The Economist. Die hield de Partij tevreden met het aanbieden van stedelijke banen. Maar volwaardige stadsbewoners zijn het nooit geworden. Zij worden nog steeds als migranten beschouwd en afgesneden van rechten die oorspronkelijke bewoners wel hebben, zoals goede huisvesting en onderwijs. Recent  braken er in de zuidelijke provincie Guangdong rellen uit onder fabrieksarbeiders. Bovendien is er onvrede onder de boeren die boer zijn gebleven. Zij willen land bezitten of verpachten. Maar privatisering van landbouwgrond ziet de Partij niet zitten.

Hervormen of repressiever optreden?
Indien de regering toch werk maakt van sociale voorzieningen voor alle burgers, dan is belastingverhoging onvermijdelijk. Maar dan willen de Chinezen ook meer zeggenschap, voorspelt The Economist. Sinds het neergeslagen studentenprotest in 1989 hield de stedelijke elite zich stil, maar toen dit jaar de Arabische Lente uitbrak rukte de politie overal uit omdat er op internet oproepen tot een ‘jasmijnrevolutie’ circuleerden.

China staat dus voor een dilemma: hervormen of repressie. Maar de sociale spanning die verdere onderdrukking teweeg brengt, moet wel te handhaven zijn. De macht van China mag dan internationaal enorm zijn toegenomen, de angst voor het eigen volk wordt steeds heviger.

Eerder in deze serie:
Komt het wel goed als China, India en Rusland straks over ons waken?