Onze kijkers hebben een tamelijk saai leven

Hoofdredacteur Bert Huisjes blikt terug op het eerste seizoen van PowNed. Ze slaan de plank wel eens mis, erkent hij. Maar: „Inmiddels kijken ze met jaloerse ogen naar onze dwarse manier van naar het nieuws kijken.”

‘PowNews heeft Den Haag een ander gezicht gegeven”, zegt Bert Huisjes, hoofdredacteur van omroep PowNed. „We tonen de achterkant van het Binnenhof, de menselijke kant van politici. Dankzij PowNews durven zij nu meer hun persoonlijke kant te tonen. Dat maakt Den Haag aantrekkelijker voor de kijker. Ja, dat is noodzakelijk: hoe saaier Den Haag is, des te slechter het is voor de democratie.”

Het flexibele ‘nieuwe werken’ – niet gebonden aan kantoor en prikklok – is deze zomer bij PowNed tot in het extreme doorgevoerd. De omroep heeft geen uitzending van half mei tot september en geen huisvesting. Dus vergadert Bert Huisjes in cafés alvast het nieuwe seizoen bij elkaar. In september kunnen ze in hun nieuwe kantoor: het omstreden MuzyQ-gebouw in Amsterdam-Oost.

Bert Huisjes (Hoogeveen, 1968) is sinds januari hoofdredacteur van de aspirant-omroep, die zijn eerste seizoen heeft afgerond. Daarvoor werkte hij als misdaadverslaggever voor De Telegraaf. Met collega John van den Heuvel schreef hij true crime-bestsellers over onder meer Joran van der Sloot, Ferdi E., Willem Holleeder en de Hells Angels.

PowNed komt voort uit de opinie-website Geenstijl en uit De Telegraaf. Lange tijd had de omroep één programma: de satirische nieuwsrubriek PowNews op Nederland 3. Onlangs kwam daar de voetbalserie Heilig gras van Henk Spaan bij.

Met zijn confronterende, grove stijl geldt PowNed als de burgerschrik van de publieke omroep. Door het vorige kabinet het bestel binnengehaald als rechtse rebel, omdat het Hilversumse geluid te eenduidig (‘links’) zou zijn. Het huidige, rechtse kabinet wil de PowNed nu juist weer kwijt (zie kader).

Hoe kijkt u terug op het eerste seizoen van PowNed?

„Dat is boven verwachting goed gegaan. Na een moeizaam en rommelig begin, met niet meer dan 100.000 kijkers, veranderden we in januari, februari in een tamelijk geoliede machine, met dagelijks 500.000 kijkers. We zijn een snelle, kleine organisatie. PowNews wordt door vijf redacteuren en vier verslaggevers gemaakt, en die duiken in één uitzending meestal op in meerdere items. Ze rijden dan van Den Haag via Venlo naar Groningen en monteren de items op hun computer op de achterbank van de auto. Inmiddels wordt er met jaloerse ogen gekeken naar onze dwarse manier van naar het nieuws kijken.”

Hoe ziet die dwarse kijk eruit?

„Anders dan bijvoorbeeld het NOS Journaal beseffen wij dat nieuws een vorm van entertainment is. Onze kijkers hebben een tamelijk saai leven, ze staan met hun leasebak in de file en zitten vervolgens op kantoor. Die willen dus ’s avonds vermaakt worden, iets enerverend meemaken. De vermenging van nieuws en satire, van zwaar en luchtig is tamelijk uniek. We houden het kort: we doen tien of elf items in zeventien minuten, dus bij het monteren moet het korter, korter, korter. We zitten op het eind van de avond. Ons publiek, de hoog opgeleide mannen van 25-39 jaar die de hele dag online zijn, weten het nieuws dan al. We kunnen nieuws alleen brengen als het van onszelf is, of als we er een verrassende invalshoek aan geven. Onze kijkers zitten op dat moment allang in de opiniefase, dus daar doen we wat mee: wat vinden wij ervan?”

Noemt u eens een voorbeeld?

„Wij hadden ontdekt dat de sms van Kamerleden eenvoudig te hacken waren. Dus ging verslaggever Rutger Castricum naar de Tweede Kamer om allemaal nep-sms’jes te versturen, uit naam van mede-Kamerleden: flirterige sms’jes of: ‘Er zit roos op je schouder’. We filmden dan hun reacties.

„Dat lijkt op lekker politici pesten. ‘Was jij dat, pestkop!’ zei een Kamerlid tegen Rutger. Maar op die geestige, luchtige manier stelden we wel een serieus probleem aan de orde: dat de beveiliging van die mobiele telefoons niet werkt. Wat als een lobbyist voor de Joint Strike Fighter dat zou doen? Die zou dan een belangrijke stemming daarover per nep-sms kunnen beïnvloeden. Dus het vervolg was wel serieus: de AIVD kwam met een beveiligingsplan.”

Toch loopt Castricum vaak alleen maar te zieken op het Binnenhof.

„Rutger moet eerst bijgepraat worden voor hij naar Den Haag rijdt, hij moet weten wat er op het Binnenhof speelt. Hij is op zijn best als zijn pesten in dienst staat van echt nieuws. Bijvoorbeeld toen we de dubieuze verledens van PVV-Kamerleden onthulden. Als hij geen aanleiding heeft, wordt het inderdaad wel eens loos getreiter.”

Uit het item waarin Castricum de PowNews-microfoon in het gezicht van politici duwde, bleek dat zijn effect begint uit te werken. Politici glimlachen en maken een geestige opmerking terug. Daarmee lijkt de lont uit Castricum getrokken.

„Dat is inderdaad een gevaar.”

Het nieuws over de PVV-Kamerleden was een belangrijk moment voor PowNews. Het programma bleek wel degelijk een serieuze nieuwsrubriek. En PowNews ontzenuwde het idee dat het pro-PVV zou zijn, een programma dat alleen op linkse politici inhakt.

„Natuurlijk brengen we zoiets. Als iemand in brievenbussen plast, of mensen bedreigt, of dubieuze datingsites heeft, dan willen wat dat graag melden. We willen de macht controleren en we laten niet graag een smakelijk verhaal liggen.”

Hecht u toch wel aan uw rechtse identiteit?

„Zeker. Uitgesproken VARA had laatst een item over de goede kanten van kraken. Naar aanleiding van de antikraakwet lieten ze sympathieke ruilwinkeltjes en een fietsenwerkplaats zien. Aardig, maar dat is wel in een huis dat van iemand anders is, denk ik dan. Zoiets zouden we nooit brengen. Wij zijn tegen kraken.”

Los van de echte scoops heeft PowNews lichte items over de breibeurs, de visbeurs, de vox pop op de markt. Dat staat zo provinciaal, een beetje als AT5, Hart van Nederland, Man bijt hond.

„We proberen serieuze onderwerpen steeds met lichte dingen aft te wisselen. Dus ook Mark Rutte op de Libellebeurs. Met alleen maar dat soort items wordt het poppenkast. Maar we voelen ons nergens te goed voor. We gebruiken wel altijd de typische PowNews-benadering. Dus geen emotie-tv, zoals bij SBS.”

Zoals laatst met die in beslag genomen hamsters. Die mochten bij de Dierenbescherming worden opgehaald. Anders zouden ze worden vergast.

„Ook dat item had een serieuze ondertoon. We toonden de hypocrisie van Nederlandse dierenliefde. Beetje sentimenteel doen over hamstertjes. Twee kinderen zeiden nota bene dat ze de gratis hamsters op Marktplaats gingen zetten. Dat is Nederlands op zijn smalst.”

De verslaggever zei ook tegen een geschokte dierenvriendin dat hij de hamsters ging plat trappen. Dat gaat te ver. Politici mag je treiteren, maar gewone burgers voor schut zetten is niet grappig.

„De verslaggever had de muziek van Schindler’s List er onder gezet. Dat vond ik weer moeilijk. Ik hou niet van grappen over Joden. Nou ja, het was meer een grap over sentimentele Holocaust-kitsch.

„Maar inderdaad, het gaat wel eens mis: als je gewone burgers voor schut zet, kan het averechts werken. Dat de kijker denkt: wat een eikels bij PowNews. Castricum heeft een keer een Vlaamse man met een Willempie-helm voor schut gezet. Dat was al een zielig figuur, dus dat kwam heel slecht over. Daar was Castricum een dag ziek van.”

Het is ook een kwestie van vertrouwen. Als Castricum mensen afzeikt, of seksistische en racistische opmerkingen maakt, dan denk ik dat hij dat meent.

„Dat is ironie: harde dingen zeggen die je niet meent, om een misstand aan de kaak te stellen. Zoals in onze rubriek ‘Een neger omdat het moet’, waarin we het beleid van de NPO hekelden om allochtonen te turven en zo omroepen te dwingen om meer allochtonen op tv te laten zien. Door Castricum op schijnbaar racistische wijze allochtonen te laten interviewen op de markt toonden we het cynische idee daarachter aan. Neem van mij maar aan dat Castricum geen racist is. En als hij thuis zegt dat vrouwen achter het aanrecht horen, krijgt hij gewoon een draai om zijn oren.”

U kunt een item dat averechts werkt, ook vooraf schrappen.

„Dat doen we ook wel. We hadden de eerste beelden van de tsunami in Japan. Daaronder hadden we het commentaar gezet van André van Duin als tuinman bij de TROS-autorace Achteruitrijden uit 1979: ‘Mijn gras! Mijn gras!’ Hilarisch vonden we het. Op dat moment wisten we nog niet hoe ernstig de ramp was. We hebben het toch maar niet uitgezonden.”

Wat gaat PowNed volgend seizoen doen?

„In augustus maken we een zomerpraatprogramma vanaf de Spaanse kust: House Ibiza, met de vaste gezichten van PowNews en prominente Nederlandse gasten. Later in het seizoen maken we een serie PowReport, waarin we nieuwsonderwerpen uitdiepen in langere reportages en documentaires.

„Dat is het. Als aspirant-omroep hebben we maar beperkte zendtijd. Daarom is er ook geen PowNews tussen juni en september, wat ik heel jammer vind.

„Zo weet ik bijvoorbeeld dat de serie bomaanslagen op IKEA een afpersingszaak is. De werkwijze duidt daarop, hoorde ik van een bron bij Justitie. Heb ik nog nergens gelezen. Dat zou ik graag brengen, maar ik heb momenteel geen uitzending.”

Ik had van u een misdaadprogramma verwacht: ‘Bert R. Huisjes, Misdaadverslaggever’.

„Nee, dan gaan we niet doen. Maar in PowNews en PowReport komen zeker meer misdaaditems. We willen een nieuwszender zijn. Geen quizjes en emoties, maar nieuws.”

Mist u de misdaad?

„Wat ik elke dag mis, is stukken schrijven voor een krant. Heerlijk, dat ambulante en avontuurlijke. Maar ja, nu zit ik bij een omroep die binnenkort niet meer bestaat.”