Juist de VU leverde veel CPN' ers

In het artikel ‘De PvdA’er komt van de UvA’ (NRC Handelsblad, 20 juni) staat dat gestudeerde (N)CPN’ers vooral aan de UvA en de Rijksuniversiteit Groningen zaten. Feit is echter dat juist de Vrije Universiteit veel CPN-politici heeft gebaard en dat daaraan deels ook een ‘plan’ ten grondslag lag.

In de activistische jaren rond 1970 hadden ‘wij van de SRVU’ (Studenten Raad Vrije Universiteit) op straat en in de media steeds te kampen met de overmacht van de ASVA (Algemene Studenten Vereniging Amsterdam), van de UvA. Bij de ASVA liepen toen al CPN’ers rond, maar bij de SRVU nog niet. In die tijd – we discussieerden in kleine kring wel over aansluiting bij een politieke partij – kwam een onzer op het idee om verpletterend terug te slaan: niet de ASVA , maar de SRVU zou de CPN ‘overnemen’. En zonder dat het ooit werd uitgewerkt gebeurde dat ook, door individuen, en op eigen kracht.

Marius Ernsting werd het eerste Tweede Kamerlid voor de CPN uit onze ‘protestgeneratie’, Paul Wouters werd hoofdredacteur van het (partij-)dagblad De Waarheid, en Elli Izeboud voorzitter van de partij. Ook moeten van deze VU-generatie de Amsterdamse wethouders Tineke van de Klinkenberg en Jeroen Saris worden genoemd. En ondertussen was van al die ASVA/UvA-communisten in de politiek geen spoor te bekennen.

De VU-achtergrond van een belangrijk deel van het toenmalige CPN-kader hangt wellicht samen met de sterk anti-fascistische achtergrond van mijn gereformeerde generatiegenoten: CPN en ARP waren toch de centrale partijen in het Verzet, en het anti-fascisme vormde een mentale brug tussen beide. Dit gegeven heeft er, denk ik, ook toe bijgedragen dat de opheffing van de CPN en de totstandkoming van GroenLinks, midden jaren 80, zonder groot politiek bloedvergieten is verlopen. Dat een ex-gereformeerde feministe (Elli Izeboud) vanuit de CPN aan dat proces leiding gaf, is mijns inziens niet toevallig.

HenkJan van Vliet

VU alumnus en ‘secretaris van toen’, Amsterdam