Israël maakt zich op voor nieuwe vloot naar Gaza

Opnieuw proberen activisten over zee de blokkade van de Gazastrook te doorbreken. Israël vreest hoe dan ook aan het kortste eind te trekken.

„Ook als we Gaza niet bereiken is onze vloot een succes”, zegt componist en activist Raymond Deane. De 58-jarige Ier is organisator van het schip dat met 25 landgenoten meevaart in een konvooi van een tiental schepen. „We gaan naar Gaza. Maar als we het niet redden, dan hebben we een signaal aan onze eigen regering gegeven. De blokkade van de Gazastrook is zo strikt, dat zelfs Ierse staatsburgers er niet binnenkomen. Dat is ook al winst.”

Dit weekeinde wil de organisatie van de ‘Freedom Flotilla II-Stay Human’, de officiële naam van de vloot, vanuit Griekenland koers zetten naar de geïsoleerde Gazastrook. Enkele honderden activisten varen mee, met de bedoeling de Israëlische blokkade van Gaza te tarten. Onder meer de Amerikaanse auteur Alice Walker vaart mee. De tocht zal twee of drie dagen duren, maar de kans dat Israël de schepen doorlaat, is nihil.

Israël blokkeert op één na alle landgrenzen, de zee en het luchtruim van het Palestijnse gebied, waar de islamitische beweging Hamas regeert. De blokkade moet aartsvijand Hamas verzwakken, maar treft de burgerbevolking hard. De helft van de bevolking is afhankelijk van VN-voedselhulp. De grenzen zijn het afgelopen jaar wat opener geworden, maar van een functionerende economie is nauwelijks sprake. Palestijnen kunnen het gebied nauwelijks uit .

„Deze vloot is anders dan voorheen”, zegt organisator Deane. „Nu kijkt de hele wereld mee. Regeringen zetten burgers onder druk niet mee te varen, Israël voert een campagne tegen ons. Er ligt veel meer druk op dan een jaar geleden.”

Ruim een jaar geleden enterden Israëlische commando’s een konvooi van zes schepen op weg naar de Gazastrook. Bij de actie vielen negen Turkse doden op het grootste schip, de Mavi Marmara. Israël zei dat de commando’s verrast waren door het geweld van de opvarenden. De organisatie van de vloot zegt dat de commando’s begonnen te schieten.

Dit jaar doet de Mavi Marmara niet mee. De Turkse regering wil geen nieuw conflict met Israël en dwong vorige week de islamitische organisatie IHH, die vorig jaar een hoofdrol speelde, zich terug te trekken. „Als er weer geweld gebruikt wordt tegen Turkse opvarenden, kan Turkije niets anders doen dan de betrekkingen met Israël opschorten”, zegt Deane. Juist nu er voorzichtige toenadering is tussen de landen, wil Ankara dit risico niet nemen.

De entering van vorig jaar, op internationale wateren, was voor Israël een fiasco. Militair, want de Israëlische commando’s bleken onvoorbereid. Diplomatiek, want de relatie met Turkije werd bijna onherstelbaar beschadigd. Maar de grootste schade was misschien wel dat Israëls versie van de gebeurtenissen minder gehoor vond in het buitenland dan voorheen. Israël zat met veel meer dan een pr-probleem. Probleem was niet dat Israël het nog beter uit moest leggen, de meest gehoorde oplossing in regeringsgezinde kringen, maar dat de wereld de kern van de boodschap niet pikte.

Israël begrijpt dat het hoe dan ook aan het kortste eind zal trekken als een nieuwe vloot uitvaart. Laat het de schepen door (vrijwel uitgesloten), dan is de blokkade poreus. Stopt het de schepen, dan heeft de wereld de blokkade in de praktijk gezien. Komt er geweld aan te pas, dan is de diplomatieke schade niet te overzien. Alles draait daarom om woorden. De activisten zeggen dat ze op vreedzame wijze de blokkade van Gaza willen breken. Israël zegt dat de geweldloze boodschap en de humanitaire hulp een dekmantel vormen voor radicaal anti-Israëlische groepen.

Afgelopen weekeinde kondigde Israël aan de bouw toe te staan van 1.200 huizen en achttien scholen in Gaza. Deze stap is vermoedelijk bedoeld om de Gazavloot in de komende pr-oorlog het argument te ontnemen dat er niets toegelaten wordt in Gaza. De activisten leggen het anders uit. Raymond Deane: „Druk op Israël leidt dus tot resultaten. Zonder vloot was dit niet gebeurd. Het is een extra stimulans om door te gaan.”