Briljant als de underdog

Peter Falk had als acteur heel wat meer in zijn mars dan alleen de speurder Columbo. Met het geld dat hij als televisiester verdiende, steunde hij de experimentele films van John Cassavetes.

„Just one more thing.” Die vraag kwam altijd aan het eind. Er was een moord gepleegd, wij kenden de dader, maar geen spoor van bewijs. Tot inspecteur Colombo, een kleine, frommelige Italiaan in vuile regenjas, kauwend op zijn sigaarstomp, op weg naar de uitgang zich nog eenmaal omkeerde en het kaartenhuis van de elitaire, ergerlijke superieure moordenaar met een paar verwoestende vragen omverblies.

Peter Falk, die gisteren op 83-jarige leeftijd overleed in zijn huis in Beverly Hills, wordt vooral herinnerd als inspecteur Columbo, de onderuit gezakte, schijnbaar verstrooide underdog die zich gaarne liet onderschatten. In 1968 speelde hij voor het eerst Columbo – Bing Crosby had de rol afgewezen – en in 1971 debuteerde de inspecteur in de Murder Mysteries-serie van het Amerikaanse tv-station NBC. Regisseur van die eerste aflevering was de 25-jarige Steven Spielberg.

Om de drie weken kreeg Columbo een uur: de andere twee weken waren voor stadscowboy McCloud en het speurneuzenechtpaar McMillan & Wife. Qua populariteit konden zij niet tippen aan Colombo, die tot 1978 zijn kunsten op NBC vertoonde en daarna tot 1990 sporadisch op ABC. De serie leverde Falk vier Emmy’s op, en een kwart miljoen dollar per aflevering.

Zo vergroeid raakte Peter Falk met Columbo, dat iedereen hem voor een Italiaan zou aanzien, terwijl hij stamde hij uit een New Yorkse familie van Oost-Europese Joden. En dat je bijna zou vergeten dat hij een zeer respectabele filmloopbaan had als karakteracteur voor Columbo.

Falk werd tweemaal genomineerd voor een Oscar: voor beste bijrol in Murder Inc. (1960) en A Pocketful of Miracles (1961) van Frank Capra.

Bijrollen, want hoewel knap genoeg, Peter Falk trok altijd een beetje met zijn gezicht om zijn glazen oog op zijn plek te houden: zijn oog verloor hij op zijn derde jaar door een kwaadaardige tumor. Dat fnuikte hem aanvankelijk als filmacteur: toen hij halverwege de jaren vijftig, al redelijk succesvol op het toneel, een screentest deed bij Colombia Pictures, zei studiobaas Harry Cohn volgens Falk ijskoud dat hij „voor dezelfde prijs een acteur met twee ogen kon krijgen”. Maar kleine rolletjes voor de tv en in films leidden tot zijn doorbraak als ijskoude moordenaar Abe Reles in de verder middelmatige gangsterfilm Murder Inc. Toen daar een jaar later een tweede Oscarnominatie bijkwam in een komedie van Capra, had Falk zijn bereik wel bewezen.

Voortaan was Peter Falk een hardwerkende, welvarende bijrolacteur, die als dramatisch acteur vaak werd onderschat. Hij steunde de kunstfilms van zijn vriend John Cassavetes met geld én als acteur, onder meer in A Woman Under the Influence, waarin hij als voorman Nick machteloos snauwend de afbladdering van zijn labiele vrouw Mabel (Gena Rowlands) verhaast. Ook was Falk ‘Der Filmster’ in Der Himmel über Berlin van Wim Wenders.

Na zijn laatste rol in 2009 dementeerde Peter Falk in snel tempo. Hij laat twee geadopteerde dochters na uit zijn eerste huwelijk met zijn jeugdliefde Alyce Mayo, van wie hij in 1976 scheidde.