Amerika biedt geen toneel voor Griekse tragedie

Hoofdschuddend werd de jongste oprisping van de Europese schuldencrisis deze week bekeken vanuit Noord-Amerika. Miljarden euro’s aan nieuwe noodsteun voor Griekenland, demonstraties in Athene, het overleven van de regering-Papandreou: die Europeanen toch met hun schuldperikelen! Kregen ze hun zaakjes maar eens onder controle, was de enigszins geërgerde teneur.

Zeker, de geruststelling klonk dat de Griekse schuldencrisis geen grote bedreiging vormt voor de Verenigde Staten. Volgens Ben Bernanke, voorzitter van de Amerikaanse centrale bank, zou een Grieks faillissement niet direct leiden tot problemen. Amerikaanse banken hebben weinig geleend aan de Grieken.

Toch hebben Amerikanen „niets te vieren”, schreef de Washington Post in een commentaar. Ook Amerikaans belastinggeld staat op het spel bij de miljardenleningen van het IMF aan Athene. „De regering-Obama maant de Europeanen om het Griekse probleem snel aan te pakken”, aldus de krant, „ook al gaat het om een nieuw noodverband”, en betekent het „een beloning voor slecht gedrag van de Grieken, Ierland en Portugal.”

Geen relativerend woord over het schuldprobleem in eigen land. De Amerikaanse regering zal vanaf 2 augustus niet in staat zijn delen van haar schuld af te betalen als het Congres geen toestemming geeft om meer geld bij te lenen via een verhoging van het zogenoemde ‘schuldplafond’ van 14.300 miljard dollar. Onderhandelingen over die verhoging tussen het Witte Huis en Republikeinen in het Congres liepen deze week vast.

Hoewel de schuldproblemen van de VS zijn gepromoveerd naar de top van de politieke agenda, worden ze nog door weinigen gezien in Griekse termen. En terecht: de Griekse overheidsfinanciën zijn er een stuk beroerder aan toe dan die in de VS. In Griekenland bedraagt de staatsschuld 150 procent van het nationaal product; in de VS is dat 60 procent.

Niettemin is de Griekse crisis door sommigen inmiddels aangegrepen als een waarschuwing voor Washington. Zo is het volgens de Republikein Douglas Holtz-Eakin, voormalig directeur van de rekenkamer van het Congres, niet ongepast om „naar Griekenland te kijken en in te zien dat we ons op hetzelfde traject bevinden”.

De Wall Street Journal schetste in een commentaar de Griekse crisis als een voorbode voor „de calamiteit die niet-hervormde welvaartsstaten overal te wachten staat, van Japan tot Californië”. De Griekse combinatie van lage productiviteit, een relatief grote ambtenarij en weelderige pensioenregelingen, „moet lezers van New Jersey tot Wisconsin bekend in de oren klinken”.

Minister van Financiën Timothy Geithner toonde zich echter optimistisch over Amerika. „We zullen een schuldencrisis vermijden, daar bestaat geen twijfel over.” Ook Europa kan een crisis op korte termijn afwenden, zei hij – al zou het helpen als de Europeanen eens wat eensgezinder zouden optreden.

Frank Kuin