Proces

Wilders is vrijgesproken. Dat was te verwachten. Het OM had vrijspraak gevraagd en de verdediging had zich daar logischerwijs bij aangesloten. „Ik beschuldig jou ervan dat je geen koekjes hebt gestolen.” „Dan verdedig ik mij door te zeggen dat ik mij geheel bij die beschuldiging aansluit.” Wat moet je dan als rechter? Je vraagt je af waarom Wilders eigenlijk zo’n dure topadvocaat heeft ingehuurd. Dat proces had elke eerstejaars rechtenstudent op zijn sloffen kunnen winnen.

De motivatie van het OM, de verdediging én de rechter steunt op twee pilaren. De eerste is dat Wilders zich altijd heeft uitgesproken tegen de islam en nooit tegen moslims. Je mag niet aanzetten tot haat jegens mensen, maar je mag wel kritiek hebben op het gedachtegoed dat ze onderschrijven. Je mag niet zeggen dat alle smurfen dood moeten, maar wel dat je hun gesmurf als ideologie met wortel en tak wilt uitroeien. Dit onderscheid lijkt mij terecht. De wet moet individuen in bescherming nemen tegen opruiende uitspraken, maar mag het niet onmogelijk maken om kritiek te uiten op welke religie, overtuiging of filosofie dan ook.

Het andere hoofdpunt in de motivatie is dat Wilders zijn uitspraken heeft gedaan in de context van een maatschappelijk debat. Dit punt lijkt na het eerste punt overbodig en is bovendien, als je erover nadenkt, tamelijk problematisch. Want wat betekent het precies? Dat je als politicus niet strafbaar bent als je beledigt, omdat je nu eenmaal politiek moet bedrijven, terwijl een slager of een buschauffeur wel strafbaar is als hij iets tegen de islam heeft? Of dat ik in De Balie of in deze column dingen mag zeggen die ik niet mag zeggen als ik met mijn vrienden in de kroeg zit, omdat ik dan niet deelneem aan een maatschappelijk debat? Het omgekeerde lijkt me eerder waar. Wie deelneemt aan een openbaar debat, heeft een grotere verantwoordelijkheid omdat hij moet beseffen dat zijn uitspraken een groter bereik en een grotere impact hebben.

Al met al wordt de vrijspraak nationaal en internationaal gezien als een grote overwinning voor Wilders. Ook dat was te voorspellen. Daarom had dit proces nooit gevoerd moeten worden.

Ilja Leonard Pfeijffer