Onderzoek: psychische klachten bij één op drie agenten

Foto NRC/Merlin Daleman.

Ongeveer één op de drie politiemensen kampt met een psychisch probleem waardoor hij of zij moet verzuimen of bijvoorbeeld geen nachtdienst kan doen. Dat zijn er veel meer dan tot nu toe bekend was.

De hogere aantallen blijken uit een inventarisatie van onderzoeksbureau Andersson Elffers Felix waarover NRC Handelsblad over beschikt. NRC-redacteur Kees Versteegh had inzage in de inventarisatie die is gemaakt in opdracht van minister Opstelten (VVD, Veiligheid) en de korpschefs.

Tot nu toe was alleen bekend dat 5 tot 7 procent van de 54.250 politiemensen (2.700 tot 3.800 agenten) lijdt onder zulke ernstige stressverschijnselen dat ze niet of nauwelijks kunnen werken.

Brede definitie van psychische problemen

De onderzoekers hanteren een brede definitie van de psychische problemen. In de ergste gevallen gaat het om suïcidaal gedrag of posttraumatische stressstoornis (PTSS). Bij dat laatste gaat het om een heftige emotionele reactie (flashbacks, nachtmerries) na een zeer bedreigende situatie, zoals bij de strandrellen in Hoek van Holland in 2009.

In lichtere gevallen wordt het psychisch probleem van de politieagent duidelijk doordat hij of zij korter of langer ziek is, sterk verminderd gemotiveerd is en niet inzetbaar is voor nachtdiensten of diensten in bepaalde wijken.

De gehele groep beslaat ongeveer eenderde – tussen de 25 en 37 procent – van het totale aantal politiemensen, zowel op straat als op het bureau. De onderzoekers pleiten er dan ook voor het politievak als beroep met een hoog risico te erkennen. Zij baseren zich in hun onderzoek op gesprekken met politiechefs, bedrijfsartsen en bedrijfsmaatschappelijk werk. Het turven van het aantal psychische klachten was niet mogelijk door de gebrekkige registratie van dit type probleem.

‘Schokkende cijfers, problemen waren bekend’

De Nederlandse Politie Bond spreekt van “schokkende cijfers”. Bondsbestuurder Jan Willem van de Pol wist dat er aanzienlijke problemen waren. Dat was vorig najaar een van de redenen voor de politiebond om aan te dringen op nader onderzoek. “Maar dat één op de drie politiemensen verminderde mentale weerstand heeft, is nieuw”, aldus Van de Pol.

Ook de Raad van Korpschefs spreekt in een reactie op het rapport van een “fors probleem” dat snel moet worden aangepakt. Dat geldt eens te meer nu de politie op een ingrijpende reorganisatie afstevent, waarbij de 25 regionale korpsen tot een nationaal korps worden omgevormd. De financiële gevolgen van de psychische problemen zijn groot, aldus het onderzoek. De kosten van ziekteverzuim, verminderde productiviteit en inzet van bedrijfsartsen en bedrijfsmaatschappelijk werk bedragen naar schatting 220 tot 540 miljoen euro per jaar. Tot nu toe werd uitgegaan van ongeveer 350 miljoen aan kosten op jaarbasis.