'Kunst gaat terug naar de Tatcher-jaren'

Na de vette jaren (1997-2010) onder de Labour-regering beleeft de cultuursector in het Verenigd Koninkrijk nu ‘the age of austerity’ – magere jaren van onbekende duur. Om het spectaculaire begrotingstekort (bijna 15 procent van het bbp) terug te brengen heeft de coalitieregering van Conservatieven en Liberaal-Democraten aan alle departementen een bezuiniging tot 25 procent opgelegd over een periode van vier jaar.

Het ministerie van Cultuur, Media and Sport krijgt in 2014-2015 1,3 miljard pond (1,4 miljard euro) per jaar minder te besteden en heeft meteen een hele reeks organisaties gekort of wegbezuinigd, van 15 procent minder voor het British Film Institute tot volledige afschaffing van de UK Film Council. Minister Jeremy Hunt heeft met zijn kaalslagmethoden en zijn beroep op de ontwikkeling van het mecenaat naar het voorbeeld van de VS al snel de bijnaam ‘Attila the Hunt’ verworven.

Het verdwijnen van een aantal quango’s (quasi-autonome non-gouvernementele organisaties) als de Raad voor Musea veroorzaakt in de kunstsector minder geweeklaag dan de uitwerking van een totaal herzien subsidiestelsel voor theaters, galerieën en muziekinstellingen. De subsidies worden verdeeld door de Arts Council England (ACE), op een armlengte afstand van het ministerie. Deze raad moet zijn toch al beperkte budget (449 miljoen pond per jaar) in de periode 2012-2015 terugbrengen tot 350 miljoen – de grootste kaalslag sinds de overheidssubsidiëring van de kunsten in 1940.

Van die bezuiniging worden vooral kleinere en lokale instellingen het slachtoffer, omdat lokale overheden ook 28 procent zijn gekort op hun budget. „Honderd miljoen minder voor cultuur: dat is een tiende van de bonussen die zijn uitbetaald aan de bankiers van de Royal Bank of Schotland”, zei acteur Samuel West namens kunstenaarsvakbond Equity. Hij wees op de gevolgen die de bezuinigingen op regionaal- en plattelandsniveau zullen hebben voor de grote nationale instellingen. „Dit snijden aan de basis van de piramide leidt onherroepelijk tot het afsterven van de top’’.

De Arts Council England heeft uit 1.333 subsidievragers een nieuwe ‘nationale portfolio’ van 695 (voorheen: 849) culturele instellingen samengesteld, die meerjarige subsidie krijgen. Loterijgelden van 18 miljoen pond per jaar helpen daarbij. Vooral instellingen die toeren en projecten voor kinderen kunnen rekenen op subsidie.

Hoe de bezuinigingen precies gaan uitpakken, is onduidelijk, maar de Tories wordt aangewreven dat hun cultuurbeleid een teruggang naar de Thatcher-jaren betekent: straks zitten er alleen nog maar blanke gezichten op fluwelen stoelen in dure theaters, en worden producties alleen nog gewaardeerd op basis van ‘bums on seats’ (bezoekers). „Met Andrew Lloyd Webber-musicals als zogenaamd het enige hoogtepunt”, merkte een commentator snijdend op.

Hieke Jippes