Juridische strijd tegen Wilders nog niet voorbij

De opponenten van Wilders geven niet op. In Genève, Straatsburg en bij de Hoge Raad zullen ze alsnog proberen hun gelijk te halen. „Het gaat om het signaal. Hij hoeft niet achter de tralies.”

Ze waren weer talrijk vanochtend: het aantal hatemails waarin Gerard Spong voor „vuile Surinamer” wordt uitgemaakt „die aan de hoogste boom moet worden opgeknoopt”.

De advocaat zou er verstandig aan doen „de eerste boot weer terug te nemen” naar zijn geboorteland, in plaats van PVV-leider Geert Wilders juridisch te blijven treiteren, is kort gezegd het verwijt.

„Toch”, zegt Spong, „zijn de serieuze verzoeken waarin mij als advocaat wordt verzocht de vrijspraak van Wilders door de Amsterdamse rechtbank aan te vechten, talrijker.”

Dus klimmen de strafadvocaat en een aantal collega’s weer in de pen. „Het vonnis deugt om een aantal redenen juridisch niet”, zegt Spong. Hij gaat de procureur-generaal bij de Hoge Raad, Jan Watse Fokkens, vragen cassatie in het belang der wet in te stellen. De hoogste onafhankelijke adviseur bij het voornaamste rechtscollege kan zo’n vernietiging van een vonnis vragen als hij vindt dat een rechter in een oordeel blijk heeft gegeven van een onjuiste rechtsopvatting. In 2009 kwamen er 42 verzoeken om cassatie in het belang der wet binnen, vorig jaar 23. De procureur-generaal stelde afgelopen jaar twee keer daadwerkelijk een vordering tot cassatie in.

„Het is een zeldzaam juridisch middel, maar dit is ook een zeldzame zaak”, zegt Spong. „De zaak-Wilders leent zich er als geen andere voor.”

Het steekt hem met name dat de Amsterdamse rechtbank gisteren de provocaties van Wilders toelaatbaar noemde, omdat „er bij een heftig debat ook meer ruimte moet zijn voor de vrijheid van meningsuiting”. Dat kan niet kloppen, vindt Spong: „Dit zou betekenen dat degene met de grootste bek ook de meeste ruimte krijgt.”

Zijn collega Geert-Jan Knoops, advocaat en parttime hoogleraar strafrecht aan de universiteit van Utrecht, acht de kans dat de procureur-generaal bij de Hoge Raad cassatie instelt uiterst klein. „Het vonnis van de Amsterdamse rechtbank is in lijn met eerdere uitspraken van de Hoge Raad.”

De nieuwe juridische middelen die de tegenstanders van Wilders gisteren na de vrijspraak van de politicus aankondigden, hebben volgens Knoops nauwelijks kans van slagen. „Het zijn symboolprotesten, die materieel niets zullen wijzigen.”

Advocaat Ties Prakken wil het VN-comité voor de mensenrechten in Genève om een oordeel vragen. Deze instelling is geen rechterlijk college, maar neemt beslissingen en verstrekt adviezen over toepassing van het VN-verdrag voor burgerlijke en politieke rechten.

Knoops: „Zelfs al zou het comité over een jaar of twee zeggen dat belangen zijn geschonden, dan zet dit het vonnis niet opzij. Het kan hooguit een papieren overwinning opleveren, waar iedereen verder de schouders over zal ophalen.”

„Het gaat ook om papier, om het signaal”, reageert Prakken. „Wilders hoeft voor ons niet achter de tralies, een symbolische schadevergoeding van een euro is genoeg. We willen een grens stellen. Dat het twee jaar zal duren, geeft niet. Soms moet je als advocaat lang wachten om je gelijk te halen.”

Sommige ‘benadeelden’ van Wilders zullen ten slotte proberen om bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg hun gelijk te halen. Maar ook zij zullen bot vangen, verwacht Knoops. „De weg naar Straatsburg staat primair open voor mensen die zijn veroordeeld. Slachtoffers zullen in hun klachten waarschijnlijk niet ontvankelijk worden verklaard.”

Spong ziet dit anders. „In Straatsburg kan eenieder terecht die meent geschaad te zijn in zijn belangen.”