In buitenland is vrijspraak 'einde aan de tolerantie'

Nederland was zijn imago als tolerant land al enige tijd kwijt, maar met de vrijspraak van PVV-leider Geert Wilders is daar ook formeel mee afgerekend. Dat schrijven diverse buitenlandse kranten.

De buitenlandse commentaren wijken af van de Nederlandse reacties op de uitkomst van het ‘haatzaaiproces’. Hier is de vrijspraak van Wilders overwegend begroet met instemming. Juist deze milde Nederlandse respons sterkt de buitenlandse pers in haar overtuiging dat autochtone Nederlanders de multiculturele samenleving zat zijn.

Zo schrijft de BBC in een analyse dat het ernaar uitziet „dat Wilders’ radicale opvattingen meer mainstream zijn geworden” met deze vrijspraak. „En dit in een land dat decennialang werd gezien als een van de meest liberale en tolerante ter wereld.”

Volgens de Süddeutsche Zeitung is het aan de politiek om de opvattingen van Wilders te bestrijden, maar „deze strijd heeft de Nederlandse politiek al verloren”, onder meer doordat andere partijen zich van hem afhankelijk hebben gemaakt om te regeren. Ook Der Spiegel legt een link met het Nederlandse kabinetsbeleid, waarin definitief afstand is genomen van de multiculturele samenleving.

Veel media scharen Wilders in het kamp van extreem-rechts. Zijn vrijspraak is „een sensationele gerechtelijke en politieke overwinning van radicaal-rechts in Europa”, aldus het Italiaanse La Repubblica. Volgens de Britse krant Financial Times is Wilders „met zijn geblondeerde haren en opruiende retoriek het gezicht van de antipathie jegens moslims en migranten”.

Dat de uitspraak kan rekenen op de instemming van veel Nederlanders, haalt het Franse Le Monde aan als bewijs dat Nederland in twintig jaar tijd zijn tolerantie heeft ingeruild „voor extreem wantrouwen ten opzichte van ‘buitenlanders’ in het algemeen”. Het Britse weekblad The Economist noemt het gegeven dat 60 procent van de Nederlanders hoopte op vrijspraak. „Wilders’ populistische ideeën hebben dus hun weg gevonden naar het politieke midden. De Nederlanders hebben nu strikte immigratieregels, een hernieuwde opvatting over openbare orde (vandaar de inperking van coffeeshopklanten tot personen met de Nederlandse nationaliteit) en een afkeer van wat sommigen linkse hobby’s noemen – variërend van ontwikkelingshulp tot cultuursubsidie.”

Een opvallende dissident in het overwegend gelijkgestemde koor van buitenlandse meningen wordt gevormd door de Frankfurter Allgemeine: „Veel van Geert Wilders’ beweringen en aanspraken zijn allesbehalve behulpzaam bij het organiseren van een vruchtbaar samenleven in immigrantengemeenschappen op basis van westerse waarden. Het zou evenwel nog erger zijn geweest als de Amsterdamse rechters de radicale islamvijandigheid van de partijleider zouden hebben verboden.”

Het Amerikaanse blad The Atlantic wijst op de reacties op diverse – niet zelden invloedrijke – blogs in de Verenigde Staten. „Wilders is hier overwegend een obscuur figuur, maar in de donkere hoeken van de rechtse blogosfeer is de man een absolute held.”