Zij verdienen aan het pgb

In vijftien jaar is er een bloeiende bedrijfstak ontstaan rondom de zak geld die persoonsgebonden budget heet. Bijvoorbeeld voor hulp aan kinderen met autisme of ADHD.

Het kabinet gaat fors snijden in persoonsgebonden budgetten (pgb’s). Eén groep die daar de afgelopen tien jaar op grote schaal gebruik van maakte, zijn kinderen en jongeren met stoornissen als ADHD, autisme, asperger of PDD-NOS (pervasive developmental disorder not otherwise specified).

Het aantal kinderen met de diagnose ADHD, autisme of PDD-NOS is hard gegroeid. 5 tot 10 procent van alle kinderen zou lijden aan een vorm van ADHD (attention deficit hyperactivity disorder) en 1 procent aan een stoornis verwant aan autisme. In 2010 behandelden jeugdpsychologen en psychiaters zo’n 120.000 kinderen.

Oorzaken voor de groei, zeggen deskundigen, zijn sociologisch. Volwassenen kijken beter naar kinderen dan vroeger, waardoor afwijkingen eerder opvallen. En de omgang in de klas en op de werkvloer is ingewikkelder geworden (er zijn meer sociale vaardigheden nodig en eigen initiatief) waardoor kinderen met licht autisme of ADHD eerder vastlopen dan vroeger.

De vraag naar hulp is groot. Speciale scholen kunnen de vraag niet meer aan, net als jeugdzorg. Als ze eenmaal achttien zijn, gaan veel van die kinderen de levenslange Wajong-uitkering in (nu 190.000, in 2020 naar schatting 300.000).

Perverse prikkels spelen mee, analyseerde de Sociaal-Economische Raad anderhalf jaar geleden. Eén zo’n perverse prikkel is deze: zonder psychiatrische diagnose krijgt het kind geen pgb (persoonsgebondenbudget).

Een pgb is een zak geld. Mét een diagnose krijgen ouders die zak geld om her en der zorg ‘in te kopen’, zodat het dagelijks leven wat makkelijker wordt. Het gaat bij kinderen gemiddeld om 9.000 euro per jaar.

Ouders betalen zelf de begeleiders. En ze moeten de bestedingen elk jaar verantwoorden. Maar de aard of kwaliteit van de begeleiding wordt niet gecontroleerd. Voorheen betaalden ouders begeleiding uit eigen zak of kreeg het kind begeleiding van familie en kennissen.

In tien jaar is een groot aanbod ontstaan voor pgb-kinderen, van vakantiekampen tot creatieve therapie. De website Logerenmetjepgb.nl biedt bijvoorbeeld een activiteitenweek in Center Parcs voor 950 euro.