Gangstarap voor zonnige boulevards

Rapper Snoop Dogg zal op North Sea Jazz zijn debuutalbum Doggystyle integraal spelen. De plaat uit 1993 is doordrenkt met de funky effecten van bassist Bootsy Collins. „Bootsy is mijn voorouder, mijn hiphopvader!”

Calvin ‘Snoop Dogg’ Broadus (39) loopt de suite in het NH Hotel in Amsterdam binnen en legt voorzichtig drie blunts klaar; dunne sigaartjes gevuld met pure, Nederlandse wiet. Daar moet hij de komende twintig minuten wel mee door komen.

„Waar willen jullie dat ik ga zitten?” Vraagt hij vermoeid. Aan het 1-op-1-interview dat we met hem zouden hebben, zijn op het laatste moment drie collega’s uit Duitsland en België toegevoegd. Snoop Dogg, die het liefst alle internationale promotie in wietstad Amsterdam doet, is doodop aan het eind van een dag propvol interviews met Europese media.

Maar wanneer we over Bootsy Collins beginnen, de meesterbassist die op North Sea Jazz direct na Snoop Dogg met zijn band op hetzelfde podium staat, reageert de hiphopsuperster uit Long Beach, Californië enthousiast. De vraag was: waarom betekent Bootsy Collins zoveel voor je?

Snoop Dogg: „Bootsy is mijn voorouder, mijn hiphopvader! Zijn muziek, zijn stijl en originaliteit, zijn cartoonachtige geest. Alleen al de manier waarop hij erin is geslaagd al die jaren fris, fly en relevant te blijven. Daar streef ik ook naar. Ik streef ernaar Bootsy Collins te zijn. Om op dezelfde wijze mensen met mijn muziek vrolijk te maken en te laten lachen.”

De liefde voor Bootsy Collins zit diep bij Snoop Dogg. Hij noemt zichzelf niet voor niets ook ‘Snoopy Collins’. Of ‘Snoopadelic’; een verwijzing naar George Clintons band Funkadelic, waarin bassist Collins een prominente rol vervulde. Ook in zijn outfits verwijst Snoop Dogg, een groot liefhebber van de dominante zwarte muziek en mode uit de jaren zeventig, regelmatig naar de kleurrijke uitspattingen waarmee de funky bassist bekend werd, tot aan zijn karakteristieke, stervormige zonnebril toe.

Ze kennen elkaar, de rapper en de funkbassist. Natuurlijk kennen ze elkaar. Collins doet mee op twee tracks op het dit jaar uitgekomen album Doggumentary van Snoop Dogg; de rapper staat op zijn beurt op Collins’ onlangs verschenen Tha Funk Capital of The World, en ze treden met regelmaat samen op. Hun samenwerking verloopt altijd even moeiteloos, vertelde Collins dit voorjaar aan hiphopsite sohh.com. „Het geeft me elke keer kippenvel wanneer ik eraan denk. Er zijn maar een paar cats met wie je hangt of die je kent, die je ook echt voelen, weet je... Snoop’s that cat.”

De relatie met Bootsy is hecht, vertelt ook Snoop Dogg. „Hij was er vaak voor me, of ik nu goede of slechte tijden in de muziekindustrie meemaakte. Hij vertelde me dat ik gewoon mezelf moest zijn en lol hebben. Hij leerde me om niet bang te zijn typetjes te gebruiken en verschillende stemmen, en alles wat meer cartoon-achtig te benaderen; alsof ik weer kind ben in de studio. Dat helpt me om met mijn fans op te groeien en tegelijkertijd ook jong van hart te blijven.”

De muzikale samenwerking tussen de rapper en de bassist is het eindstation van een lange, kaarsrechte muzikale lijn. Want dat William ‘Bootsy’ Collins (59) een voorvader is van hiphop, staat buiten kijf. Collins speelde bas in de originele bezetting van de JB’s, de begeleidingsband van James Brown; maker van het meest gesampelde oeuvre in hiphop. En het was Collins die op aandringen van Brown in zijn basspel steeds krachtig de nadruk op de eerste tel legde; de ritmische basis van funk en later ook hiphop. Ook was Collins een drijvende kracht in het subgenre P-Funk (afkorting voor ‘pure funk’) en voor de dragende formatie Parliament-Funkadelic van George Clinton, die andere hofleverancier van hiphopsamples.

Het is niet voor niets dat samples van de muziek van James Brown, Bootsy Collins en George Clinton zo vaak als grondstof voor hiphopbeats worden gebruikt. Wat de eerste hiphop-dj’s met breakbeats deden – eindeloos een stukje ritme herhalen om een hypnotiserende, funky effect te creëren – deden zij al live met de muzikanten in hun bands. „Het voelt goed wanneer iemand een blik op je werk kan werpen en er iets aan toevoegt”, zei Collins in zijn interview met sohh.com. „Snoop is een speciaal geval omdat hij mensen liet weten waar zijn (muzikale invloed) vandaan kwam. Dat bewonder ik in hem.”

Op zijn debuutalbum ‘Doggystyle’ dat Snoop Dogg tijdens North Sea Jazz integraal zal spelen, is de muzikale erfenis van de P-Funk van Clinton en Collins dominant. Tot begin jaren negentig had Snoop Doggs producer Dr. Dre voornamelijk gewerkt met rappers met een meer agressieve rapstijl, die goed paste bij diens zware, kale beats. Maar inmiddels stopte Dr. Dre steeds meer invloeden van de P-Funk in zijn producties; Dr. Dre noemde zijn nieuwe, veel melodieuzere productiestijl – met hoge indringende deuntjes, vette basklanken en messcherp knallende drums – ‘G-Funk’; de ‘G’ staat voor ‘ghetto’ of ‘gangsta’.

De manier waarop Snoop Dogg daar met zijn warme, lome en lijzige stem overheen rapte, was in die tijd revolutionair. Niet omdat hij zulke grimmige straatverhalen vertelde, maar door de onnavolgbaar ontspannen manier waarop hij dat deed. Snoop Dogg was toen hij debuteerde een negentienjarig, broodmager lid van de Crips-gang, en de onderkoelde, haast achteloze manier wijze waarop hij over zijn rauwe omgeving vertelde, gaf een nieuwe dramatische lading aan zijn teksten. De geharde tiener rapte stroperig over het neerschieten van agenten, het seksueel delen van groupies en het vooruitzicht van jonge gangsters die wegsterven in de gevangenis; en het klonk alsof hij vertelde dat hij net de bus had gemist.

Snoops soloalbum en het solodebuut The Chronic van zijn mentor Dr. Dre een jaar eerder, vormden een mijlpaal in de hiphopgeschiedenis. Op deze albums kwam de G-Funk waarmee Dr. Dre in zijn tijd bij NWA (Niggers With Attitude) al geëxperimenteerd had, tot volledige wasdom. Na de rauwe agressie van pioniers NWA, was dit veel meer ontspannen gangstarap met de diepe, funky basgeluiden en synths van Clinton en Collins als basisgeluid, die bedoeld leek om zo langzaam mogelijk mee langs zonnige boulevards te rijden. De muzikaliteit van de G-Funk – waarin veel met live instrumenten werd ingespeeld – en de vertraagde rapstijl van Snoop, veranderden het genre voorgoed. Of zoals Snoop zelf zegt in Amsterdam, met een sluw lachje: „Iedereen was aan het rennen. Ik heb rappers laten zien dat ze ook gewoon langzaam kunnen wandelen.”

De eerste keer dat ik Snoop ontmoette, tijdens zijn eerste bezoek aan Nederland in december 1996, luisterde hij tijdens het interview onafgebroken naar oude soulnummers die door de hotelkamer in Utrecht schalden. Hoewel Snoop in zijn rapstijl ook teruggrijpt op andere rappers in het genre, zoals bijvoorbeeld pionier Too $hort, is het vooral Snoop Doggs voorliefde voor P-Funk, r&b en andere zwarte muziekgenres uit de jaren zeventig, die zijn stijl, en daarmee die van veel rappers na hem, sterk heeft beïnvloed.

Snoop ontwikkelde die rapstijl als tiener; als lid van rapgroep 213, samen met Warren G en de onlangs overleden crooner Nate Dogg. Op hun nooit uitgekomen demo brachten ze hun gangstaraps op een voor die tijd ongekend melodische en soms haast zoete manier. Die demo vormde de basis voor de latere hits met Dr. Dre op het roemruchte gangstaraplabel Deathrow Records, zegt Snoop nu.

„213 was het fundament van Deathrow Records”, vertelt de rapper. „Wij waren de eerste rappers uit Long Beach die de rest van de gemeenschap van thugs (tuig) en gangsters inspireerden om te stoppen met bangen (een actief leven als ganglid, red.) en te beginnen met rappen. Zonder 213 zou er geen tweede golf van gangstarap zijn geweest. 213 was de mijlpaal. De muziek werd melodieuzer en rustiger en greep meer terug op oudere muziek. Het was nog steeds gangsta, maar met een r&b-twist.”

Nu, achttien jaar na zijn baanbrekende debuut Doggystyle, is Snoop voor het eerst op wereldtour met alleen de nummers van die plaat waarmee hij het hiphopgenre veranderde. Het optreden dat hij op North Sea Jazz zal geven, is het optreden dat hij in 1993 niet kon geven, zegt Snoop in Amsterdam: „Toen de cd uitkwam, vocht ik tegen een aanklacht wegens moord. Ik bracht elke dag in de rechtszaal door. Toen mijn tweede album uitkwam (Tha Doggfather, 1996), was ik al verder en kon ik niet echt meer optreden met dat klassieke album waar het voor mij mee begonnen is.”

Het debuutalbum van Snoop is nog steeds zijn succesvolste album, en op de elf optredens die ik van hem gezien heb, vormden de nummers van dit album steevast het leeuwendeel. Het optreden op North Sea Jazz is vooral uniek omdat hij het album integraal speelt met de gastartiesten met wie hij begin jaren negentig in de studio zat, zoals Warren G, Daz en Kurupt van zijn crew Tha Doggpound, The Lady of Rage en RBX. Zelfs de immer schuwe Dr. Dre zal via een video het publiek toe gaan spreken.

Voor Snoop Dogg is het, nu hij tegen de 40 loopt, een manier om uit de energie uit zijn jeugd te putten, zegt hij. „Ik probeer die herinneringen van toen terug te halen; die emoties waren fris en fly. We waren jonge, opkomende MC’s die geloofden in een droom; die geloofden in Dr. Dre, Deathrow Records en onszelf. En we wisten dat we, als we een kans zouden krijgen, die niet zouden verpesten.”

Er is veel veranderd sinds Snoop Dogg op zijn negentiende koeltjes de wereld veroverde. Hij is een succesvol zakenman geworden die films produceert, platenlabels bestiert en aan de lopende band lucratieve sponsordeals sluit. Het voormalige jonge ganglid groeide de afgelopen twee decennia uit tot een door jong en oud in de armen gesloten hiphopster die miljoenen dollars omzette met muziek, merkkleding, hitseries, barbecues, auto’s, skateboards en zelfs prijzen winnende porno.

Hij benadrukt in Amsterdam dat hij zo graag met Bootsy Collins samenwerkt, om de directe muzikale lijn tussen hem en de funkbassist te onderstrepen: „Ik wilde hem op mijn plaat omdat ik de P-Funk en de G-Funk met elkaar wilde verbinden.” Maar zijn repertoire leunt al lang niet meer zo op gangstarap en G-Funk als in het begin van de jaren negentig; Snoop verbreedde zijn muzikale horizon de laatste jaren nadrukkelijk door in zijn nummers ook uit blues en country en („speciaal voor Europa”) uit house te putten. Hij slaat nu en dan zelfs schmierend aan het zingen. De jonge gangsta van weleer heeft in de voetstappen van Bootsy Collins zijn eigen muzikale en artistieke vrijheid gevonden.

„Hiphop is muziek van de wereld”, zegt Snoop. „Het is groter dan de hood (wijk). Het verandert de levens van mensen, waar ze ook vandaan komen. Er zijn geen voorwaarden voor hiphop; je hoeft niet zwart te zijn, of ‘getto’, of uit een eenoudergezin te komen. Dat is waar het vandaan komt, maar het is inmiddels verder gegroeid. De eerste persoon die op een drum sloeg, dacht ook niet dat daar later iemand gitaar bij zou gaan spelen, en piano, en zou gaan zingen.”

Hij lacht zijn sluwe lachje. „En het is allemaal begonnen in Afrika, op een eiland, waar een heleboel Afrikanen waren die op een trommel sloegen en shit aan het roken waren. Daar zaten ongetwijfeld een paar van mijn oudooms en oudtantes tussen.”

Snoop Dogg treedt zondag 10 juli op in de Nile, Bootsy Collins speelt na hem.