De nieuwe Koch heet 'Jan Fabre'

Waarschijnlijk gaat Herman Koch in zijn eentje de boekenbranche redden. Terwijl de stad volhangt met affiches die het 200 duizendste exemplaar van Zomerhuis met zwembad memoreren, heeft de oud-Jiskefetter een nieuwe potentiële bestseller laten verschijnen: Nachtboek 1978-1984.

Dat Koch de schrijver is staat er niet op, maar het kan niet missen. Alleen in Jiskefet is de leegspraak van de abusievelijk schrijvende kunstenaar even briljant geparodieerd: ‘Ik heb een groot gat in mezelf. / Een levensgrote leemte./ een ruimte/ waarin ik zou kunnen wonen, / werken en tentoonstellen.’ Aldus de notitie van 25 april 1982, in New York (uiteraard, goed bedacht!). Zo gaat het in deze pastiche 250 zelfingenomen pagina’s door. De satire is vervolmaakt doordat Koch het boek heeft gepubliceerd onder het pseudoniem ‘Jan Fabre’, daarmee een proces van de echte kunstenaar Jan Fabre riskerend.

Intussen kan de boekenwereld die zomeropsteker gebruiken, want aan de achterkant van het bedrijf blijft de paniek (geen subsidies, geen kopers) om zich heen grijpen. Deze week mailde Louis Behre, de stuwende kracht achter het succesvolle Crossing Border festival, rond dat zijn festival wel snel zou verdwijnen nu ‘de commissies’ van het Nederlands Letterenfonds voortaan over zijn subsidie moeten beslissen. Wat dadelijk een pinnige reactie opleverde: kon Behre geen betere vijand verzinnen dan het letterenfonds? Halbe Zijlstra zal tevreden achteroverleunen: je geeft een zetje en dan maken ze elkaar verder onderling wel af.

Intussen jaagt De Telegraaf iedereen de stuipen op het lijf door zaterdag maar weer eens het nakende einde van de vaste boekenprijs aan te kondigen, in die analyse een paar dagen later gesteund door stevige quotes van advocaat Christiaan Alberdingk Thijm – hé, laat die nu net een roman te pitchen hebben (of is dat ook een geintje van Herman Koch ?)

Intussen bakkeleide funshopkoning Selexyz zo lang over het eigen krediet met het Centraal Boekhuis dat de keten begin deze maand een paar dagen lang helemaal geen nieuwe boeken meer kreeg. Het probleem was verholpen voor vaderdag, waardoor Selexyz kon delen in een zaterdag waarop ‘vet werd geplust’. Er werden ‘meer cd’s, sportboeken en detectives verkocht’ omdat er ineens weer mannen in de winkel kwamen. ‘Een nieuwe uitvoering van Satie door Reinbert de Leeuw, dat zien ze liggen en kopen ze zonder nadenken.’ Soms is optimisme angstaanjagender dan pessimisme.