Corruptie en tovenaars in Teheran

In Iran groeit de kritiek op de mensen rondom de president. Een van zijn adviseurs zou hem zelfs hebben behekst. Zo groeit de verwijdering tussen Ahmadinejad en Opperste Leider Khamenei.

De Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad raakt wegens een aantal controversiële adviseurs steeds verder geïsoleerd, maar hij negeert alle oproepen om de banden met adviseurs te verbreken.

„We gaan door met meer vastberadenheid”, was Ahmadinejads antwoord op toenemende klachten over zijn adviseurs. Dezelfde hardline geestelijken en commandanten die hem tot twee keer toe hielpen president te worden, zeggen nu dat hij zijn team moet ontslaan.

„Dit is de gevaarlijkste stroming in de geschiedenis van de shi’itische islam”, zei Mojtaba Zolnour, een geestelijke die is verbonden aan de revolutionaire garde, vorige week in een donderpreek over Ahmadinejads team. Volgens een andere invloedrijke geestelijke, ayatollah Mohammad Taghi Mesbah Yazdi zijn de adviseurs „afval” en „vuil”.

Iraanse staatsmedia schrijven nu dat de mannen omgaan met tovenaars, privé-banken hebben geopend, land stelen en overheidsgeld in hun zakken steken. Ahmadinejads team wordt steevast een „afwijkende” stroming genoemd die erop uit zou zijn de geestelijken hun macht af te nemen.

De toenemende kritiek maakt Ahmadinejads positie steeds lastiger. Volgens Iraanse politici en analisten heeft de president te horen gekregen dat hij de banden met zijn adviseurs moet verbreken; doet hij dat niet dan kan hij worden afgezet.

„De politieke kosten voor zo’n procedure zullen hoog zijn”, zegt Amir Mohebbian, een analist die ooit de ideeën van Ahmadinejad deelde maar nu kritiek heeft. „Maar twijfel niet. Als onze leider vindt dat de president moet vertrekken, dan gaat hij.”

Maandag werd Ahmadinejads kandidaat voor de positie van minister van Sport afgewezen door het parlement. Tevens moest een invloedrijk lid van zijn kring van adviseurs zijn nieuwe baan bij het ministerie van Buitenlandse Zaken afzeggen nadat volksvertegenwoordigers hadden dreigden de minister van Buitenlandse Zaken af te zetten.

De groep getrouwen wordt is steeds kleiner nu Ahmadinejad ook heeft gebroken met vrijwel al zijn naaste familieleden, vrienden en vertrouwelingen. Zijn broer en schoonzoon hebben zich van hem afgekeerd en een hele batterij van voormalige ministers, adviseurs en vrienden beklagen zich nu over het kleine groepje mensen waar Ahmadinejad zich mee omringt.

Vanuit het presidentiële complex aan de Pastorstraat helpen de adviseurs al jaren Ahmadinejads beleid te bepalen. Ze hebben niet alleen politieke ideeën, maar ook religieuze. Zo verspreiden ze het idee dat een soort shi’itische messias de wereld komt redden en dat dit ieder moment kan gebeuren.

„In 2005, toen hij presidentskandidaat wilde worden had hij steun van goede mensen, die niet corrupt waren”, zegt Reza Golpour, een schrijver, activist en ferm aanhanger van Opperste Leider Khamenei. „Maar deze figuren hebben een soort stille staatsgreep georganiseerd. De president is volledig in hun ban.”

Maar analist Mohebbian zegt dat het verkeerd is om onderscheid te maken tussen Ahmadinejad en zijn adviseurs. „Vergis je niet”, zegt hij. „Ahmadinejad neemt de beslissingen. De adviseurs volgen hem.”