Budgettaire erosie in de NAVO

President Obama van de Verenigde Staten heeft haast in Afghanistan. Het was al langer bekend dat de aftocht van Amerikaanse troepen uit het Centraal-Aziatische land, dat in 2014 geheel op eigen benen zou moeten staan, dit jaar zou beginnen. Maar vannacht heeft Obama de omvang en het tijdschema van de terugtocht bekendgemaakt.

Dit jaar keren 11.000 militairen terug. Medio 2012 volgen nog eens 20.000 soldaten: eenderde van het totale aantal manschappen.

Obama heeft zich bij dit besluit primair door binnenlandse politieke motieven laten leiden. De militaire en diplomatieke top had minder haast. Generaal Petraeus, nu bevelhebber in Afghanistan en binnenkort directeur van de CIA, pleitte voor een kleinere aftocht: 5.000 dit najaar en 5.000 volgend voorjaar. Minister Clinton van Buitenlandse Zaken en scheidend minister Gates van Defensie stonden evenmin te juichen. Maar uiteindelijk koos Obama toch voor de lijn van vicepresident Biden.

Over de reden liet de president amper misverstand bestaan. Er zijn over zestien maanden presidentsverkiezingen in de VS.

Die zullen eerder door binnenlandse en economische kwesties worden beslist dan door buitenlands beleid. „Het wordt tijd ons te richten op nationbuilding in eigen huis”, zei Obama. Hij bedoelde niet alleen dat het draagvlak voor de interventie in Afghanistan wegkwijnt, maar ook dat de oorlog onbetaalbaar wordt voor Amerika. „We moeten nu investeren in ons volk”.

Met deze redenering probeert hij de Democraten in het Congres, die geld eisen voor banengroei in de VS, tegemoet te komen. Tegelijkertijd hoopt hij de verdeeldheid onder Republikeinen over blijven of juist nog sneller vertrekken uit Afghanistan in stand te houden.

Deze politieke overwegingen mogen dan voor binnenlands gebruik zijn, ze moeten ook de buitenlandse bondgenoten te denken geven. Minister Gates hekelde onlangs de Europeanen, die voor een dubbeltje op de eerste rang zouden willen zitten omdat Amerika toch wel driekwart van de kosten voor zijn rekening neemt.

De belastingbetalers in de VS, die niet zijn gevormd door de Koude Oorlog, accepteren dat niet meer, voorspelde hij. Het besluit van Obama illustreert de urgentie van Gates’ waarschuwing. In Europa, dat al minder over heeft voor militaire uitgaven, worden zelfs relatief kleine operaties, zoals in Libië, niet meer draaglijk gevonden.

De „relevantie” van de NAVO, zoals Gates voorspelde, is inderdaad aan de orde. Als het bondgenootschap er niet in slaagt een minimumprogramma voor zichzelf te formuleren, zal zijn lot worden bepaald door budgettaire erosie. Dat zou het slechtste van twee werelden zijn.