500 meldingen van seksueel kindermisbruik

Vijfhonderd volwassenen die als kind in een tehuis of pleeggezin seksueel zijn misbruikt, hebben zich afgelopen jaar met hun ervaringen gemeld bij de commissie-Samson. Dit heeft zij gisteren bekendgemaakt.

De commissie, onder voorzitterschap van voormalig procureur-generaal Rieke Samson, onderzoekt in opdracht van de regering het misbruik van uit huis geplaatste kinderen. Samson noemde de verhalen „schokkend”.

De meldingen zijn redelijk gespreid over de afgelopen zes decennia. Zo’n 300 gaan over de periode 1950-1980, waarna de meeste jeugdtehuizen dichtgingen. Uit huis geplaatste kinderen werden nadien vaker in pleeggezinnen ondergebracht. Zo’n 200 meldingen gaan over de periode 1980-2010. Over het tijdvak begin jaren negentig zijn onverklaarbaar weinig meldingen.

Tweederde van de kinderen die in die vroegste periode alarm sloegen over het misbruik door een volwassene, werd genegeerd. Volgens de commissie komt dit nog steeds wel eens voor, maar worden kinderen met klachten over misbruik de laatste decennia meestal serieuzer genomen.

Bijna vijftig zaken die ze kreeg voorgelegd, zijn niet verjaard. Die zijn overgedragen aan het Openbaar Ministerie. Dat onderzoekt of de daders alsnog vervolgd kunnen worden.

Veel van de volwassen slachtoffers hebben in het afgelopen jaar voor het eerst gepraat over wat ze hebben meegemaakt, aangespoord door de onthullingen over misbruik in de Rooms-Katholieke Kerk. Overigens was meer dan de helft van de kindertehuizen vóór 1980 van katholieke signatuur.

De meerderheid van de kinderen die in een tehuis werden misbruikt, is man. Van de – latere – slachtoffers in pleeggezinnen zijn de meesten vrouw. Het misbruik door pleegvaders duurde gemiddeld langer dan het misbruik in een instelling; in de helft van de gevallen meer dan drie jaar.

„Seksueel misbruik gaat in een groot deel van de gevallen gepaard met fysiek en geestelijk geweld en vaak met machtsvertoon. Dit geldt voor alle tijdvakken”, schrijft de commissie.

Ongeveer 15 procent van de kinderen werd dagelijks misbruikt, nog eens 44 procent wekelijks. In ruim 40 procent van de gevallen ging het om penetratie en 36 procent had betrekking op ander genitaal contact, zoals aftrekken en orale seks. In 13 procent van de gevallen ging het om betasten. In de overige gevallen was sprake van andere vormen van penetratie (inbrengen van voorwerpen, tongzoenen).