40 pagina's, nog warm van het kopiëren

Slechts twintig minuten duurde het uitspreken van het vonnis vanmorgen. Daarmee kwam een einde aan anderhalf jaar zittingen in het proces-Wilders.

Hij kwam de rechtszaal binnen met zijn mond als een strakke streep. Twintig minuten later ging Geert Wilders breed lachend weg, zwaaiend naar zijn partijleden op de publieke tribune. Zij applaudisseerden al toen duidelijk werd hoe het zou aflopen: volledige vrijspraak.

Na 25 zittingsdagen, waarbij zes rechters, negen wrakingsrechters, twee officieren van justitie en drie raadsheren van het gerechtshof betrokken waren, is het proces-Wilders afgelopen. Met een sisser. Want de uitspraken van Wilders zijn weliswaar „grof en denigrerend” en in een enkel geval „opruiend”, maar de politicus Wilders wordt er niet voor veroordeeld. Als hij zich al eens op de grens begaf, werd dat volgens de rechtbank goedgemaakt door een nuancerende opmerking in hetzelfde interview of daarbuiten.

Na de allereerste zittingsdag, anderhalf jaar geleden, kon de bode vanmorgen eindelijk het einde van de zaak uitroepen: „Vonnis in de zaak-Wilders!” De pers stroomde de zaal in: verslaggevers van Franse, Britse, Duitse, Arabische, Amerikaanse en zelfs Japanse media. Ook op de laatste dag van het proces verifieerde de rechtbankvoorzitter onverstoorbaar de persoonsgegevens van de verdachte bij het openen van de zitting: „Geert Wilders, geboren in 1963 te Venlo. Vandaag doet de rechtbank uitspraak in uw zaak.”

De advocaat van Wilders, Bram Moszkowicz, moet een ballpoint lenen om aantekeningen te kunnen maken. Zijn dikke dossiertas heeft hij vandaag niet mee, alleen wat witte velletjes papier. Hij slaakt een diepe zucht nadat de rechtbankvoorzitter, Marcel van Oosten, Wilders ook op het laatste punt vrijspreekt.

Buiten de zaal veegt Wilders’ partijgenoot Hero Brinkman na afloop de tranen uit zijn ogen. Wilders vertelt de verzamelde pers wat hij steeds heeft gezegd: dat niet hij maar de vrijheid van meningsuiting terechtstond. Er is een „zware last van zijn schouders gevallen” nu hij niet langer verdachte is. Het heeft hem „een hoop tijd, stress en energie gekost”, die hij „liever aan de politiek” had willen besteden. Inhoudelijk wilden hij en Moszkowicz nog niet ingaan op het vonnis, behalve dan met de mededeling dat dit „de enige juiste” beslissing was.

Buiten de rechtbank, waar het hard regende, leverden de televisieverslaggevers onder witte partytenten hun commentaar. Via een batterij straalwagens werden de reportages verzonden. Binnen deelden rechtbankmedewerkers het veertig pagina’s tellende vonnis uit, nog warm van het kopieerapparaat.

De Amsterdamse rechtbank gaat het proces evalueren, vertelt een woordvoerder. Het aantal wrakingen in andere rechtszaken is toegenomen nadat Bram Moszkowicz erin was geslaagd de rechters in het proces te laten vervangen. Belangrijker is wellicht nog dat de behandeling van de zaak anderhalf jaar duurde, terwijl de inhoudelijke bespreking van de feiten door de tweede set rechters in één dag kon worden afgedaan.