Rusland: invloed Hof Straatsburg kleiner

Het Russische parlement gaat een wetsvoorstel behandelen dat het mogelijk maakt om in bepaalde zaken de Europese Conventie voor de Rechten van de Mens te negeren. Als de wet wordt aangenomen, dan betekent dat een afzwakking van de invloed van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in zaken die tegen de Russische staat zijn aangespannen.

Volgens de Russische mensenrechtenadvocaat Karina Moskalenko is het voorstel geïntroduceerd in reactie op een uitspraak van het Hof van 31 mei, waarin wordt bepaald dat de rechten van de gevangen ex-olietycoon Michail Chodorkovski door de Russische staat zijn geschonden.

Het Kremlin ergert zich al langere tijd aan uitspraken van het Europees Hof en meent dat sommige vonnissen politiek gemotiveerd zijn. Rusland is weliswaar lid van de Raad van Europa, de rechtenwaakhond waaronder het Europees Hof valt, maar keert zich tegelijkertijd tegen wat het beschouwt als inmenging in zijn binnenlandse aangelegenheden.

De meeste zaken die het Europees Hof behandelt komen uit Rusland. In die processen betreft het voornamelijk schendingen van de mensenrechten, met name op de Noordelijke Kaukasus. Als de Russische staat wordt veroordeeld tot het betalen van schadevergoeding, dan keert die dat geld altijd uit. Of dat ook gebeurt als het voorstel wordt aangenomen, is niet duidelijk. Als het wordt aangenomen, dan hoeven de vonnissen van Russische rechtbanken die in strijd zijn bevonden met de Europese Conventie, niet meer te worden herzien zolang ze in overeenstemming zijn met de grondwet. Het Constitutionele Hof in Sint-Petersburg zal hier dan over moeten beschikken.

Vorig jaar dreigde de voorzitter van dat Constitutionele Hof er al mee dat Rusland zich niet meer zou houden aan de jurisdictie van het Europees Hof en dat Moskou het recht had een defensief mechanisme tegen diens uitspraken te ontwikkelen. Over het voorstel wordt waarschijnlijk pas gestemd na het zomerreces.