Criteria stresstests mogelijk aangescherpt

De vorige stresstests waren een lachertje. Nu moest het strenger. Toezichthouders zouden Grieks faillissement toch willen nabootsen.

Het is bijna juli dus de stress over Europese stresstests loopt weer op. Het begint bijna traditie te worden. Voor het tweede jaar achtereen zullen in juli de resultaten verschijnen van de weerbaarheidsproeven waaraan de Europese banksector onderworpen is. En voor het tweede jaar is er kritiek op de tests.

Het doel van een stresstest is onderzoeken of een bank economische tegenslag aankan. Er wordt een crisis gesimuleerd (dalende huizenprijzen, inzakkende koersen, oplopende faillissementen) om te kijken of de balans van de bank het aankan en hoeveel kapitaal een bank eventueel zou moeten aantrekken. Banken voeren met regelmaat dit soort exercities uit op hun eigen balans.

Vorig jaar coördineerde het Europese comité van banktoezichthouders (CEBS) de stresstests die door nationale toezichthouders werden uitgevoerd op 91 belangrijke Europese banken. De tests moesten niet alleen duidelijk maken welke Europese banken zwak waren, maar ook hoe gezond het Europese financiële systeem was. Vriend en vijand erkenden achteraf dat de tests een lachertje waren. Slechts zeven banken zakten. De scenario’s waren zo mild dat ze zelfs geen probleem waren voor de Ierse banken, die later of miljarden van de staat nodig hadden of genationaliseerd werden.

Dit jaar moest alles anders. Het CEBS zit nog in hetzelfde kantoor in dezelfde kantoortoren in Londen, maar is omgetoverd tot de Europese Bankautoriteit (EBA). Dit jaar zouden de stresstests wel streng zijn. Maar het grootste doemscenario dat boven de eurozone hangt, een wanordelijk faillissement van Griekenland, zou niet worden meegenomen. Ook in de nieuwe ronde hoefden banken niet te onderzoeken wat er zou gebeuren met Griekse obligaties die zij in het bankboek houden, bedoeld om te bezitten tot het einde van de looptijd. Ze moesten alleen testen op een waardeverlies van staatsobligaties in hun handelsboek, bedoeld om tussentijds mee te handelen. Voor banken is dat gunstig omdat zij de meeste staatsobligaties juist in het bankboek houden.

Het probleem voor toezichthouders is dat als zij in het scenario toetsen op een Grieks faillissement ze erkennen dat het een mogelijkheid is dat dit kan gebeuren. Daar kan dan weer een negatieve marktreactie op volgen. Maar niet testen op een forse afwaardering van Griekse obligaties levert de kritiek op dat toezichthouders de werkelijkheid negeren.

Volgens persbureau Reuters zijn toezichthouders gezwicht. Ze zouden een methode hebben gevonden om Griekse obligaties in bankboeken te testen op een waardeverlies dat gelijk staat aan faillissement, zonder het zo te noemen. Toezichthouders willen volgens Reuters kijken wat de effecten zijn voor staatsobligaties in de bankboeken als de kredietbeoordeling op het schuldpapier met vier stappen wordt verlaagd. Voor Griekse obligaties bootst dit de effecten van een bankroet na.

Naar verwachting zullen de resultaten op 13 juli bekendgemaakt worden. De EBA denkt na over het meest geschikte moment en overweegt de resultaten openbaar te maken in de twee uur dat nergens ter wereld beurzen open zijn – het gat tussen het sluiten van de beurzen in de VS en de opening in Nieuw Zeeland. Ook wordt gekeken of de resultaten in het weekeind bekendgemaakt kunnen worden om zo snelle koersschokken te voorkomen.