Nederland maakt juist winst op euro

De kosten voor redding van de euro zijn kleiner dan de winsten die Nederland erop maakt. Het faillissement van Griekenland kost juist meer geld, zegt Melvyn Krauss.

Proberen de politici van Europa de euro te redden, of tot zinken te brengen? Hun patroon van uitstel, herziening en gedraai bedreigt het voortbestaan van de gemeenschappelijke munt.

Zoals de drie overleden karakters die in een toneelstuk van Sartre voor eeuwig samen in een kamer zijn opgesloten, is er geen uitgang voor de deelnemers aan het europroject, hoe potsierlijk Europese politici zich ook gedragen. De pijn van vertrek zou te groot zijn.

Toen ik een hoge Nederlandse functionaris vroeg of hij overwoog om ooit de euro te verlaten, was zijn antwoord: „Nooit. We verdienen er te veel geld aan.”

Hoe komt dat? „De periodieke devaluaties van de Zuid-Europese munteenheden waren echt slecht voor onze export”, legde de functionaris uit. „Daarnaar willen we niet terug.” De Duitsers en de Nederlanders zijn exporteurs. Dat de handelswinsten van de euro door de kosten van reddingsoperaties voor het Zuiden worden verlaagd, vinden zij geen reden om die winsten maar helemaal op te geven.

Populistische politici in Duitsland en Nederland missen het belangrijkste deel van het euroverhaal. Zij richten zich exclusief op de kosten van die reddingsoperaties. Populisten zijn bijzonder erop gebrand dat particuliere houders van Grieks schuldpapier – hoofdzakelijk Duitse en Franse banken – worden gedwongen om een substantiële afschrijving op die schulden te accepteren, alvorens verdere overheidshulp aan Griekenland te geven. Ze haten de banken.

Noordelijke belastingbetalers zouden hun enthousiasme voor afschrijvingen door banken kunnen verliezen als ze beseffen dat zij degenen zijn die het risico lopen dat de Europese Centrale Bank (ECB) heeft genomen door veel geld te pompen in Griekse en andere banken om hen te weerhouden van instorting. Het risico van de ECB is dat van de belastingbetalers.

Als de Grieken failliet gaan – waar afschrijvingen door particulieren op neerkomen – gaan niet alleen particuliere obligatiehouders daaraan onderdoor. Ook de belastingbetalers moeten genoeg geld ophoesten voor de verminderde waarde van het kapitaal van de centrale bank, om sluiting te voorkomen. Afschrijvingen door particulieren betekenen dat de Europese Centrale Bank moet worden geherkapitaliseerd, op de kosten van de belastingbetaler. Die moet dokken, wat de populisten ook beweren.

Melvyn Krauss is emeritus hoogleraar economie aan New York University en medewerker aan het Hoover-instituut van de Stanford-universiteit.