Illegaal in beeld: dode biggen en biovoedsel

In het algemeen is het niet toegestaan, juridisch noch moreel, om in een particulier gebouw tegen de wil van de beheerder of eigenaar voor openbaarmaking bedoelde beelden op te nemen. Het mag alleen als het publieke belang van openbaarmaking zwaarder zou wegen dan het belang van degene wiens privacy geschonden wordt.

Gisteren waren er op televisie drie voorbeelden te zien van zulke min of meer illegaal verkregen beelden. De toetsing is interessant.

De eerste casus betreft beelden van lijdende dieren in een varkensstal. Ze zijn gemaakt door de actiegroep Ongehoord en gepubliceerd op de website achtergeslotendeuren.org. De eigenaar van het varkensbedrijf, Annechien ten Have, zei gisteren bij Knevel & Van den Brink (EO) pas gisteren te hebben ontdekt dat er bij haar gefilmd was en dat de beelden al sinds april online stonden. Ze lijkt te zijn uitgekozen omdat ze als bestuurslid van brancheorganisatie LTO Noord als woordvoerder van de bio-industrie wordt waargenomen.

Of het algemeen (dieren)belang opweegt tegen een inbraak, dat valt te bezien. Het is begrijpelijk dat Ten Have zich bedreigd voelt. De beelden van onder meer een zeug omringd door dode biggen zijn onaangenaam, maar zij claimt dat zulke dingen na een misgeboorte in de nacht wel eens kunnen gebeuren.

Het tweede voorbeeld konden we zien in De slag om Brussel (VPRO). Het programma ging met een Griekse belastinginspecteur mee naar een jachthaven, waar volgens hem voor 60 procent van de schepen geen belasting werd betaald. Betere controle zou de geplaagde Griekse schatkist zo’n 2 miljard euro kunnen opleveren.

Bij aankomst worden de inspecteur en verslaggever Roland Duong verwelkomd door een zenuwachtige directeur, die zegt dat er onder geen beding in het kantoor opnamen gemaakt mogen worden. De fiscale ambtenaar zorgt er echter voor dat er wel gedraaid wordt. Welk belang hier precies geschaad wordt, blijft onduidelijk.

Het meest curieuze geval vormt een zogeheten zomercolumn (dit jaar verbannen naar de ochtendedities van het NOS Journaal) over een op Twitter aangekondigde ‘undergroundboerenmarkt’ in een pand in Amsterdam, waar zelfgemaakt biologisch voedsel wordt verhandeld. Bij de ingang wordt de cameraploeg verboden om binnen te draaien. Verslaggever Jeroen Wollaars zegt toe alleen maar rond te kijken, maar met een telefoon opgenomen beelden worden wel uitgezonden. De organisator Marjan Ippel twittert dat de NOS geen ethiek kent, Wollaars antwoordt dat hijzelf niet draaide.

Waarom zouden de foodies hier zo’n punt van maken? Willen de marktkooplieden anoniem blijven of vrezen ze te bovengronds te worden?

In geen van de drie gevallen lijkt het algemeen belang te prevaleren, maar voor je imago is het altijd beter camera’s gewoon toe te laten. De varkenshoudster zegt die toestemming best te willen geven.