Het kabinet blinkt uit in eufemismen

Met de ene na de andere bezuiniging demonstreert dit kabinet dat de zelfgekozen kwalificatie ‘daadkrachtig’ niet louter spin is. Dat betekent niet dat dit kabinet de vocale daadkracht bezit te zeggen waarop het staat. Integendeel, in de eigen persberichten blinkt dit kabinet uit in eufemismen.

Neem de omroepbezuiniging. Daar wordt het bestel „eenvoudiger en krachtiger” van. En de historisch ongekende bezuinigingen op kunst? „Heldere keuzes”, zegt het kabinet. Geen woord van troost voor de verliezers, of over de noodzaak om de overheidsfinanciën op orde te brengen.

Het dolst zijn de woorden waarmee het kabinet het recht inperkt op een persoongeboden budget in de zorg. Het rookgordijn van verhullende woorden dat die maatregelen begeleidde, kreeg als kop: „kwaliteitsimpuls voor langdurige zorg”. Journalisten kunnen weinig met dit soort persberichten. Geen probleem, want dat dwingt ze tot een eigen weergave van de maatregelen.

Dat is juist wat de overheid jaren wilde tegengaan. Dat ging ooit zo ver dat een premier persbureau ANP dreigde met een boycot. Willem Drees eiste in 1951 dat het persbureau de berichten van de regering letterlijk overnam. ANP ging daar (tijdelijk) mee akkoord. Dat behoort nu niet meer tot de mogelijkheden. Misschien dat het huidige kabinet daarom het advies van de eerste naoorlogse premier Willem Schermerhorn opvolgt. Om „weerbaar” te zijn, zei hij, moest een regering meer doen dan het verstrekken van „zuiver zakelijke gegevens”.

En misschien helpt dat. Peiler Maurice de Hond constateerde afgelopen weekend enigszins verbaasd dat kiezers zich nog niet afwenden. Ook zonder bezuinigingen is dat een trendbreuk, kiezers rekenen graag af met de zittende macht. Sterker, in de laatste vijftig jaar boekten alleen de coalities van het kabinet Den Uyl (1977) en van Paars I (1998) winst bij verkiezingen. Maar wie weet of dat nu aan woorden of daden lag?

Pieter van Os