Films projecteren met een bejaarde bromfietsmotor

Animatiefilmmaker Benny Klazenga bouwde zijn beamer om tot een bezienswaardigheid.

Een drie meter hoge machine vol knoppen, handels, kranen, snoeren en slangen torent uit boven zijn maker. Benny Klazenga klimt erop om 16 mm-films om de enorme spoelen te winden. Klazenga maakt animatiefilms. Zijn animaties, vaak in opdracht gemaakt, vinden hun weg op YouTube en hebben een kleine schare trouwe fans. Sinds jaren werkt hij ook mee aan de openluchtvoorstellingen van de Friese kunstenaar Henk de Boer en diens gezelschap De Paupers. Steevast animeert Klazenga het publiek met een film.

„Bij deze voorstellingen heb je dat landschap en prachtige decorstukken”, vertelt Klazenga, „zelfs de koffietafel hoort erbij, tussen de opgerolde hooibalen. Alles is mooi. Behalve die beamer. Altijd moest ik dat lelijke ding camoufleren. Dus dacht ik: dat doe ik anders. Ik heb er een bezienswaardigheid van gemaakt. Dat liep een beetje uit de hand.” Klazenga is er een half jaar mee bezig geweest. De machine staat op drie wielen met een bejaarde bromfietsmotor. De bestuurder zit op de klep van een piano. De stroom komt uit een aggregaat op een aanhangwagentje met ratelende wielen.

Vanaf 22 juni ronkt Klazenga zijn projectiemachine elf avonden de polder Holle Mar in, bij Workum in Zuidwest-Friesland. Daar voeren de Paupers hun nieuwste stuk Âld Izer op, Oud IJzer. De première is tevens de doop van de machine. Klazenga opent en sluit het stuk met een film. Deze film, verklapt hij, wordt varend geprojecteerd op een enorm scherm in de weilanden. Daarvoor moet hij zijn machine een wiebelende schuit oprijden.

De films zelf zullen te maken hebben met de handel in oud ijzer en de wegwerpwereld waarin zelfs herinneringen niet bewaard worden. De beamer is het enige onderdeel dat niet van de sloop komt. Hij zit verstopt achter het front van een Nagra bandrecorder. De machine is gemaakt van honderden onderdelen van onder andere afgedankte wasmachines en kopieerapparaten. De kaasafdeling van de Workumse zuivelfabriek die gerenoveerd wordt, is ervoor geplunderd. Er hangt een antieke Renaultklok aan, waarvan de wijzers met een noodgang draaien, er zijn panelen vol schakelaars en lampjes en een gasmeter die op munten werkte. Klazenga heeft de gleuf uitgevijld zodat er precies een euro in past. Na inworp begint de meter te draaien en te tikken. Als de beamer projecteert, draaien de filmspoelen mee, elk bijna een meter in doorsnee. Alleen al voor die machine zou je deze maand naar Workum afreizen, waar Klazenga’s toverlantaarn slechts onderdeel is van een theatervoorstelling met toneel, muziek, film en dat alles in de weilanden bij het IJsselmeer, ten noorden van Workum.

Première 23 juni, 21 uur. Informatie www.depaupers.nl