Bakken in boter of olie?

Wat is nu eigenlijk beter voor je gezondheid: bakken in boter of in olie? Dat vraagt Yoeri Maas uit Utrecht zich af. „Ik ging er altijd van uit dat olie de gezonde optie was, maar een vriend zei dat bakken in olie niet verstandig is.”

Het korte antwoord luidt: olie is gezonder om in te bakken. Jaap C. Seidell, hoogleraar aan de afdeling gezondheidswetenschappen van de Vrije Universiteit, legt uit: „In olie zitten over het algemeen meer onverzadigde vetzuren, terwijl boter, dat vooral bestaat uit dierlijk vet, rijk is aan verzadigde vetten. Die twee soorten vet doen verschillende dingen met je lichaam. De onverzadigde vetzuren verlagen het cholesterolgehalte in je bloed, terwijl de verzadigde vetten het juist verhogen.” Een hoog cholesterolgehalte zorgt voor een verhoogd risico op hart en vaatziekten.

Overigens is niet iedere oliesoort even gezond. Seidell: „Wat je het beste kunt onthouden, is dat gezonde oliesoorten bij een Nederlandse kamertemperatuur vloeibaar zijn. Je hebt ook soorten, zoals palmolie, die wel plantaardig zijn, maar toch vol verzadigd vetzuur zitten. Die zijn herkenbaar aan het feit dat ze hier in Nederland gestold zijn.

Tegenwoordig bestaan er ook producten die het midden houden tussen boter en olie: vloeibare bakboter. „Dat is doorgaans gezonder dan boter uit een pakje”, zegt Roy van der Ploeg, woordvoerder van het Voedingscentrum. „Vloeibare margarine uit een knijpfles bevat namelijk net als olie minder verzadigde vetten.” Ook zijn aan dat soort producten vaak vitamines A en D toegevoegd. Van der Ploeg: „Die zijn belangrijk voor je botten en het onderhouden van je weerstand.”

Kookcolumnist Janneke Vreugdenhil van nrc.next vindt vloeibare bakboter „onnatuurlijk gedoe”. „Als het om smaak gaat kies je voor het bakken van een visje of biefstukje natuurlijk het liefst roomboter. Vind je dat te ongezond, bak dan in een neutrale olie en voeg op het laatst een klontje roomboter toe voor het lekkere”, zegt Vreugdenhil. Extra-vierge olijfolie laat ze bij het bakken links liggen: „Daar zitten veel reststoffen in, die verbranden schijnt ook niet gezond te zijn.”

Jan Postma