Ideologische naschok Fukushima stort Europa in riskant energieavontuur

In Berlijn werd op 25 april gedemonstreerd voor sluiting van kerncentrales. Foto: Jeroen Bannink

Terwijl de Japanners doorgaan met veiliger kernreactoren, zetten Europa en de VS massaal in op zon-, wind- en bio-energie. Daarmee wedden laatstgenoemden op het verkeerde paard. Het energietekort is zo nijpend dat moeilijk bereikbare bronnen van fossiele brandstoffen nu aangeboord moeten worden.

Dat betoogt Guy Sorman, een Franse filosoof en econoom, op opiniesite Project-syndicate.org. Hij vindt de “overreactie” op het nucleaire ongeluk in Japan, als gevolg van een tsunami in maart, nogal hypocriet. Het sluiten van kerncentrales in Duitsland zal namelijk leiden tot meer import van kernenergie uit Frankrijk. Ondertussen plaatsen de oosterburen er weer kolencentrales bij. De CO2-uitstoot zal toenemen.

Zet in op schaliegas en minikernreactoren
Ook het “economisch dubieuze programma” van president Obama baart Sorman zorgen. De Amerikaanse leider investeerde al miljarden dollars in wind, zon, ethanol en andere alternatieve energiebronnen. En nu gebruikt hij ‘Fukushima’ om dit programma voort te zetten. “Geen van deze energiebronnen zal olie, gas en kernenergie in de nabij toekomst kunnen vervangen”, aldus Sorman.

De econoom wijst erop dat een eenheid alternatieve energie in de VS tot vijf maal meer kost dan een eenheid geproduceerd door olie-, gas- of kerncentrales. Naast het kostenplaatje, zou Sorman graag zien dat de ‘groenen’ eerlijker zijn over de milieubelasting. “Een windturbine is gemaakt van 50 ton staal en heeft een oppervlakte van achthonderd vierkante meter nodig. En als we Californië afhankelijk maken van zonne-energie, dan moet de hele staat bedekt worden met zonnepanelen.”

Daar zit voorlopig geen toekomst in, meent Sormon. “De grote ironie is dat het echt innovatieve en ondernemende proces zonder steun van de overheid plaatsvindt”, schrijft hij. Hiermee doelt hij op de ontwikkeling van minikernreactoren en de winning van gas uit leisteen.” Dat laatste heet ook wel schaliegas. De geavanceerde techniek (waaronder horizontaal boren) maakt het mogelijk om voorheen ontoegankelijke voorraden aan te wenden. Voor het milieu is het zelfs beter dan energiewinning uit biomassa, weet Sormon. “Gas genereert tien keer minder koolstof.”

Duitsland verzwakt politieke positie EU
Schaliegas is in overvloed, aldus Sorman. Het zal ons minder afhankelijk maken van olieproducerende, Arabische landen (verenigd in de OPEC). “De energie van morgen kan zodoende democratieën versterken en repressieve regimes verzwakken.” Binnen dit geopolitieke kader, zo besluit Sorman, is de groene ideologie “een recept voor zelfmoord”.

Het betoog van Guy Sorman is omstreden in de energiewereld, zowel politiek als wetenschappelijk. Maar de Financial Times geeft hem gelijk: het moratorium van Duitsland op kernenergie doet de krant af als populistisch en ondoordacht.  “Duitsland overziet de gevolgen niet voor de lange termijn”, schrijft Frankrijk-correspondent Paul Betts . “Het is gemakkelijk om de investering in groene energie te verdubbelen en te beweren dat je daarmee de groene revolutie aanvoert, maar in de praktijk is het een dure, riskante en zeer onzekere activiteit.” Betts voorspelt dat Duitsland voor gasleveranties nog afhankelijker van Moskou zal worden. Dat geldt evenzo voor de olie uit Arabische landen. “Zo’n eenzijdige beslissing heeft niet alleen gevolgen voor de concurrentiepositie van de Duitse industrie, maar voor heel Europa.”

Der Spiegel toont echter begrip voor de beslissing van bondskanselier Angela Merkel. Het tijdschrift spreekt niet van populisme, maar van Merkelisme. “Het eerste principe daarvan luidt: als de mensen het willen, moet het goed zijn. Het tweede: alles wat nuttig is voor de mensen, is goed voor de kanselier.” In reactie op Fukushima had Merkel geen andere keuze, meent het tijdschrift. De steun die haar Franse collega Sarkozy aan de nucleaire sector gaf, zou haar politieke carrière breken.

Eerder in deze serie:
Moeder Aarde aan zet. Maak je klaar voor de impact
Er is genoeg voor iedereen. Op naar de 10 miljard mensen
Ook ontwikkelingsorganisaties en media vermarkten Dag des Oordeels
Wie bang is voor straling, wordt ziek van angst
Alsof die andere energiebronnen zo veilig zijn
Pro-kernenergie activisten in het geweer tegen negatieve beeldvorming
Japan slaat PR nucleaire industrie uit het lood
San Francisco aan de beurt voor volgende aardbeving
Sociale media van levensbelang in nasleep aardbeving Japan