BlackBerry volgt het spoor van de Palm Pilot

Het lot van Research In Motion (RIM) zou wel eens bezegeld kunnen zijn. De BlackBerry-producent heeft het moeilijk, nu consumenten massaal overstappen op apparaten van Apple of mobieltjes met een besturingssysteem van Google. Toch blijft de top van RIM optimistisch. Motorola en Nokia zijn voorbeelden die tot behoedzaamheid zouden moeten nopen, de lijdensweg van Palm zou nog wel eens illustratiever kunnen zijn.

De jongste cijfers van RIM waren ontmoedigend. Uitgestelde productlanceringen en druk van concurrenten hebben de omzet geschaad. De winst per aandeel is met 4 procent gedaald ten opzichte van een jaar geleden. De aandelenkoers is met ruim 20 procent gekelderd, waardoor de totale marktwaarde die in drie jaar verloren is gegaan op meer dan 35 miljard euro is uitgekomen.

Consumenten, en ook steeds meer bedrijven, vragen zich in toenemende mate af waarom ze een BlackBerry zouden kopen als iPhones en mobieltjes met Googles Android een grotere verzameling nuttige apps bieden. Een jaar geleden had BlackBerry volgens onderzoeksbureau comScore nog ruim 40 procent van de Amerikaanse markt voor smartphones in handen. Nu is dat nog maar een kwart.

De twee topmannen Mike Lazaridis en Jim Balsillie verwachten niettemin dat de winst aan het eind van het jaar weer sterk zal gaan groeien, als een paar toestellen die lang op zich hebben laten wachten in de winkels terecht komen. Ze rekenen er ook op dat het nieuwe besturingssysteem QNX, dat volgend jaar van de plank moet rollen, het bedrijf weer een voorsprong zal geven.

Dit zal iedereen bekend in de oren klinken die heeft het lot van Palm heeft gevolgd. Eind jaren negentig werd de Palm Pilot populair onder professionals, die er hun agenda mee bijhielden en er elkaar hun contactgegevens mee toestuurden. Daarna volgde de massamarkt, en groeide het bedrijf tot een top-marktwaarde van 65 miljard euro. Maar toen mobieltjes soortgelijke functies kregen als de Pilot, zagen de apparaten van Palm er opeens hopeloos ouderwets uit. Nieuwe, concurrerende toestellen konden alles wat een Pilot kon en méér. De markt van Palm implodeerde. Met heroïsche maatregelen wist de firma de overgang naar de productie van mobiele telefoons te bewerkstelligen, en uiteindelijk kwam daar nog een goed ontvangen besturingssysteem bij. Maar het was allemaal te weinig en te laat. De concurrenten, waaronder RIM, hadden inmiddels een te grote voorsprong verkregen. Palm werd vorig jaar verkocht voor slechts 840 miljoen euro.

De toekomst van RIM ligt uiteraard nog niet vast. Meer bezuinigingen kunnen er toe bijdragen dat het bedrijf weer gezond wordt, net als het aantrekken van de internationale groei. QNX biedt enige hoop op een wederopleving. Maar de tijd werkt in het nadeel van RIM, en een gedwongen verkoop van het concern mag niet worden uitgesloten.

Robert Cyran

Vertaling Menno Grootveld