Stéphanie Herz: weg droom, einde tenniscarrière

Stéphanie Herz (21) was begin deze eeuw het grootste tennistalent van Nederland. Nu stopt ze haar energie in haar studie. „Constant denken aan wat had kunnen zijn brengt me niet ver.”

Stephanie Herz Foto Rien Zilvold

Het is december 2002 als de dan twaalfjarige Stéphanie Herz onder de zon van het Amerikaanse Bradenton haar droom najaagt: tennisprof worden. Vader Ferdinand de Greef, moeder Tamara Herz en haar jongere broertje Ralph zijn mee verhuisd van Eindhoven naar de Verenigde Staten. Op de Bollettieri Tennis Academy wil ze in de voetsporen treden van kampioenen als Jim Courier, Andre Agassi, Tommy Haas, Mary Pierce en Monica Seles. De tennisgoeroe is zo overtuigd van de Nederlandse dat het gezin vijf jaar lang wordt gesponsord. „Ik denk dat Stéphanie Herz één van de beste speelsters op de academie is”, stelt Bollettieri. En ook vader De Greef is heilig overtuigd van een succesvolle toekomst.

„Ze heeft het talent om de toptwintig te halen. Ik zie haar heel ver komen. Tenzij er iets vervelends gebeurt.”

Het noodlot slaat een aantal jaren later inderdaad toe. De 25ste november in 2006 is een dag die voor altijd in het geheugen van Herz staat gegrift. Op weg naar Saddlebrook in Florida doemt voor de auto van het gezin opeens een wagen op waarin een meisje van achttien verstijfd van de schrik achter het stuur zit. De Greef probeert een frontale botsing te voorkomen, maar wordt in een uitwijkpoging nog net geraakt door het voertuig. De auto komt in een diepe sloot tot stilstand. Stéphanie Herz vangt de klap op met haar rechterarm en schouder. Einde carrière. Weg droom. Ze zal nooit meer op niveau kunnen tennissen. En tot op de dag van vandaag heeft ze pijn. Volgende maand, als een rechtszaak tegen haar verzekering op de rol staat, hoopt ze het hoofdstuk definitief af te sluiten. „We kunnen alleen maar hopen en bidden op een rechtvaardige afloop van de zaak”, zegt Herz vanuit de Verenigde Staten.

Herz blikt nog eenmaal terug

De inmiddels 21-jarige Herz doet voor NRC nog één keer haar verhaal. Ze kijkt achterom, vertelt over de breuk met Bollettieri, haar prestaties, de vervlogen dromen en de psychologische hulp. Maar ze blikt ook vooruit en vertelt over haar nieuwe leven dat zich de komende maanden als stagiaire in New York op Wall Street afspeelt. Herz is bezig via een omweg alsnog The American Dream te vervullen.

„De passie die ik vroeger voor tennis had, heb ik nu voor mijn financiële opleiding.”

Spijt heeft niemand in het gezin ooit gehad van de emigratie van Noord-Brabant naar Florida. Vanaf het begin is duidelijk geweest dat de andere gezinsleden zich ondergeschikt zouden maken om de talentvolle Stéphanie Herz een zo groot mogelijk kans op succes te geven. En daarvoor wordt in 2000 het huis in Eindhoven verhuurd, de kapperszaak van de hand gedaan en de auto in een garage gestald. „Kinderen met uitzonderlijke talenten nemen hun ouders onbewust op hun weg mee”, zo legt Tamara Herz het dan onzekere avontuur uit.

Op de hardcourtbanen van de Bollettieri Academy maakt de jonge Stéphanie Herz al snel gestaag vorderingen. Zelden of nooit komt ze een leeftijdgenootje tegen die beter is. Bij gebrek aan tegenstand speelt het supertalent als twaalfjarige al in de leeftijdsklasse tot en met veertien jaar. En dan nog hoort ze tot de allerbesten. Het Amerikaanse managementbureau IMG regelt contracten met sponsors als Nike en Prince. Ze wordt liefkozend the snake genoemd wegens haar kwaliteit om zich uit kansloze posities te redden.

„Ik was een speelster die nooit opgaf”, stelt Herz nu. „Niemand kon kennelijk aan mij zien of ik lekker aan het cruisen was of dat ik me van binnen slecht voelde. Qua techniek en slagen was ik ver gevorderd. Bollettieri zei me regelmatig dat ik er op mijn negentiende of twintigste zou staan.”

Botsingen met Bollettieri

Herz is veertien als haar ouders besluiten te breken met de eigenzinnige en dominante coach. Het gezin verhuist naar Saddlebrook nabij Tampa. „In de relatie met mijn ouders en Bollettieri kwam na een paar jaar sleet. Hij is vaak terecht eigenwijs, maar mijn ouders waren niet van plan om zonder pardon alles van hem zomaar aan te nemen. Daarvoor blijven het ouders. Coaches kunnen niet zonder meer die rol overnemen. Dat botste dus’’ , legt Herz uit. „Vaak had het met trainingsschema’s, toernooiprogramma’s en de combinatie met school te maken. Als die irritaties wat hoger opliepen had dat weer invloed op mijn prestaties en dat was niet de bedoeling. Overigens gingen velen mijn vader en moeder vooraf; de relatie tussen Bollettieri en de ouders van Agassi, Seles, Koernikova en Sjarapova liep ook niet altijd even soepel. En dat is zacht uitgedrukt. Ook die hebben een eigen weg gekozen.”

Aan de hand van haar vader weet Herz zich onder meer door het winnen van de Orange Bowl te plaatsen voor het juniorentoernooi van de US Open in september 2005. Op Flushing Meadows is ze met blonde paardenstaart met een zwart puntje een opvallende verschijning. Maar een sportief succes wordt haar debuut op een grandslamtoernooi niet. Ze verliest in de eerste ronde van Anna Tatishvili uit Georgië, de huidige nummer 107 van de wereld. Een astma-aanval wordt Herz noodlottig. Aan het jeugdtoernooi doen dan verder onder anderen Caroline Wozniacki, Victoria Azarenka en Renee Reinhard mee. Wozniacki en Azarenka behoren nu tot de wereldtop.

Tennis verdween uit haar leven

Aan de speculaties of Herz geschikt is voor de top komt na het auto-ongeluk in Florida op haar zestiende een abrupt einde. De klap komt letterlijk en figuurlijk keihard aan bij Herz, die het ongeval maar moeilijk kan verwerken. „Niet zo lang geleden heb ik professionele hulp gehad om me juist hierover te uiten”, stelt Herz. „Er kwamen toen plotseling heel wat traantjes. Waarschijnlijk speelt zich onderhuids heel wat meer af dan we denken. Ik zal nog een lange weg af moeten leggen om dit te verwerken. Aan de andere kant besef ik me dat een continue herinnering aan ‘wat had kunnen zijn’ me niet veel brengt. Dan zou ik geen leven meer hebben.”

Van de ene op de andere dag verdwijnt het tennis uit het leven van Herz. „Ik kan zelfs niet meer voor mijn plezier spelen. De laatste operatie aan mijn schouder werd door een toparts verricht, maar heeft toch niet opgeleverd wat ik verwachtte. Waarschijnlijk moet ik nog een keer onder het mes. Ik heb nog altijd continu vrij hevige pijn. Eigenlijk 24 uur per dag. De kracht in het lichaamsdeel is grotendeels verdwenen. Daar heb ik in het dagelijks leven ook veel last van. Het is niet anders.’’

Terugkeer naar Nederland geen optie

Een terugkeer naar Nederland is geen optie. Herz’ toekomst ligt hoe dan ook in de Verenigde Staten:

„We hebben een compleet nieuw leven hier opgebouwd. Het bevalt ons prima in Florida. Al mis ik soms wel de echte Nederlandse dingen zoals hagelslag, de FEBO en drop. Ik heb in de Verenigde Staten veel geleerd op allerlei gebied. De sociale zekerheid is een stuk minder goed geregeld. Maar aan de andere kant biedt dat ook meer mogelijkheden voor mensen die hard werken. Voor de mensen die vooruit willen gaan deuren makkelijker open.”

“Na het ongeluk heb ik vrij snel een studie opgepakt. Ik heb als tennisster leren knokken voor een doel. Die zelfde instelling gebruik ik nu bij mijn studies. Ik volg twee opleidingen: finance en accounting met als bijvak psychologie. Daarnaast ga ik twee keer per jaar naar New York waar ik op Wall Street als stagiaire werk. Dat bevalt goed. Met de rest van de familie gaat het ook prima. Mijn ouders hebben een goed lopend makelaarsbedrijf. En mijn broertje Ralph gaat heel goed op school. Hij haalt jaren achter elkaar alleen maar straight A’s.”

Als Herz leeftijdgenoten in het profcircuit op de televisie ziet die ze vroeger versloeg, komen de herinneringen weer boven. „Vrijwel overal waar mensen succesvol zijn staan er anderen klaar om ze af te schieten. Of mensen leedvermaak hebben over het einde van mijn loopbaan weet ik niet. Zelf ben ik dat soort mensen nooit tegengekomen. Ik ben juist blij voor de anderen die het wel hebben gehaald. Want ik weet wat het is om een deel van je leven op te geven om een doel te bereiken. Velen halen het uiteindelijk om wat voor reden dan ook niet. Maar als je het niet probeert red je het nooit. Ik zou alles weer zo over hebben gedaan als het had gekund.”