Luide horoscoop

Menno Steketee kan niet slapen. Zal het slikken van melatonine helpen?

Ja, als je er niet in gelooft, dan werkt het niet. Dat zei barman Jos van voorheen een stamcafé die me iedere week bijpraatte over het traject dat de beurskoersen de aankomende dagen zouden afleggen. Hij doelde op Tibetaanse muntjes die hij over tafel liet rollen. Het patroon waarin ze waren gevallen, zou veel verraden over het gedrag van de AEX. Ik ben Tweelingen Jos, zei ik, en die geloven niet in Tibetaanse muntjes.

Jos deed ook serieuzer technische analyses met behulp van ‘wave’theorieën, met Alfa- en Bèta-golven. Als die verdraaide AEX zich weer eens niets bleek te hebben aangetrokken van de Tibetaanse regie, dan wilde een Alfa-golf hier met terugwerkende kracht nog wel eens een verklaring voor geven – en zo niet, dan was er altijd nog de Bèta-golf. Ik word bijgestaan door de beste technische analist van Nederland, gaf Jos zijn voorspellende werkzaamheden gewicht. Wie is dat dan? „Dat is John. Die ken je wel, die staat hier in de keuken.”

Erin geloven, alternatieve therapieën of niet-reguliere geneesmiddelen kunnen vaak niet zonder. Je hoort het ook wel zeggen bij de vermeende geneeskrachtige werking van edelstenen, de zeggingskracht van Tarot-kaarten en andere kermistrucs. Bij het noemen van mijn slapeloosheid, hebben al veel mensen melatonine aangeraden – met de mondelinge bijsluiter: „als je er niet in gelooft, dan…” En inderdaad, het lijkt me onwaarschijnlijk dat het werkt.

Dat leg ik uit. De hormoonachtige stof, die onder andere wordt geproduceerd in de hypofyse, is in het lichaam werkzaam in extreem lage concentraties. Er is, vagelijk, een omgekeerd evenredig verband vastgesteld tussen licht in de omgeving en de concentratie van het melatonine in het bloed. En vandaar de theorie dat een extra dosis toegevoegde melatonine het lichaam er op wijst dat het toch echt donker is buiten en dus in de slaapstand kan gaan.

Melatonine is bovendien een neurotransmitter, een signaalstof die een rol speelt bij het overbrengen van zenuwprikkels.

Wanneer je melatonine slikt, komt dit terecht in de chemische sloperij van de spijsvertering. Verwaarloosbare kans dus, denk ik, dat het broze, complexe molecuul ongeschonden in de bloedbaan terecht komt en aldus in het bioritme ingrijpt. De mogelijkheid dat de melatonine als signaalstof op de juiste plek terecht komt, lijkt me helemaal afwezig. Sterker, als dat wél kon, dan was je op slag zenuwpatiënt – of erger. Als je ingrijpt in zenuwsignalen, kun je immers op tilt slaan of in een coma wegzakken.

Er zijn mensen die zweren bij het goedje, maar voor het gewenste resultaat wel extreem hoge doses slikken, zoals die alleen in de Verenigde Staten te koop zijn. Maar dat lijkt me dus net zoiets als de horoscoop nog luider voorlezen.

Toch is nog nooit iemand slechter geworden van placebopillen. Baat het niet, dan schaadt het niet. Dus, op naar de drogist – baat het niet, dan baat het tóch, zal die denken. En vooruit, met de beste wil van de wereld, misschien hebben ook brokstukken van dat melatonine in je bloed effect.

Bij de drogist blijkt een dozijn versies van de stof verkrijgbaar te zijn. Zo is er melatonine van het merk Bional – goede naam: doet een beetje denken aan het Primadal en Okidokine van Kees van Kootens type Dokter Jacobo. Maar daar zit valeriaan en ander kruidenspul bij, dus áls zich al iets van slaperigheid voordoet, dan zegt dit nog niks over het melatonine – een vergelijking met meer onbekenden is immers onoplosbaar.

Er is ook een potje van het merk Sleepzz. In een klein potje gaat een arsenaal van niet minder dan vijfhonderd pilletjes. Die avond leg ik twee pilletjes volgens de gebruiksaanwijzing onder mijn tong. Ik slaap snel in, maar dat is niets nieuws. Doorslapen wil nog niet lukken. De volgende avond leg ik weer twee tabletjes onder mijn tong. Ik slaap die nacht redelijk. Gut, het spul zal toch niet gelóvig maken?