Laat de schrijvers zich roeren

Hans van Manen:

Ik heb natuurlijk alles te danken aan subsidies. Ik heb altijd geroepen: de subsidie was een zegen! Zonder subsidies zou ik niet zijn geweest wie ik nu ben. Dus je kunt zeggen: de overheid gooit nu haar eigen ruiten in. Het gevaar is dat de boel commerciëler wordt. Dat je gemakkelijker voorstellingen krijgt, meer flashy, zoals in de VS. Dat is het laatste wat we willen, maar het zal stiekem wel gebeuren want iedereen moet het hoofd boven water houden.

Maar wij gaan door zoals we deden. Ik ben begonnen met een salaris van 105 gulden in de maand, dat werd na jaren 165 gulden. Ik woon naast Super de Boer, ik ga me gewoon anders instellen. Ik houd pas op als mijn lijf zegt dat het niet meer kan.

Op het salaris van dansers kunnen we niet bezuinigen, dat zijn al de slechtst betaalde kunstenaars die er zijn. De bezuinigingen zullen terechtkomen bij de productie: decors en kostuums. Dat gaat ook wel, ze zullen ons niet klein krijgen. En dan maar hopen op een andere regering. Vooral voor jonge choreografen is dit behoorlijk erg. Die horen verplicht ondersteund te worden. Gelukkig is er een aantal die zich nergens wat van aantrekt.

Uit de kunstsector is weinig gezamenlijk antwoord op de bezuinigingen, omdat we allemaal individuen zijn. Ik ben ook geen man van het woord. Ik ben goed in ballet maken, het woord heb ik niet tot mijn beschikking. Het antwoord zou uit de hoek van de literatuur moeten komen, dan ga ik er meteen achter staan. Maar de literatuur laat maar weinig van zich horen, terwijl zij de boel zo goed kunnen verwoorden.

Het Rijks en het Koninklijk Concertgebouworkest zoeken sponsors in Groot-Brittannië. Misschien moeten wij daar ook iets mee doen. Het Nationale Ballet is een ongelooflijk succes, we gingen onlangs op toernee in het buitenland en we waren uitverkocht. We zijn hier niet trots op wat we hebben, zo idioot. Als er wordt gezegd dat we met de rug naar de samenleving staan, is dat ook zo idioot, hoe komen ze erbij! We zijn alleen maar met de samenleving bezig.

Al met al maak ik me geen zorgen over de toekomst van de dans. Er zullen altijd mensen opstaan die je verbazen. Dat is al tweeduizend jaar zo. Ze kunnen ons niet tegenhouden. Spandoeken zullen weinig uithalen. Het antwoord op de bezuinigingen is: goede kunst maken. Je krijgt de kunst niet klein.