Durfinvestering

Tot voor kort werd Saab vooral geassocieerd met veiligheid. Op de nieuwe 9-5 zijn termen als durf en risico van toepassing.

Saab is van oorsprong een vliegtuigfabrikant. Dat bracht met zich mee dat de auto’s van de Zweedse fabrikant door de jaren heen altijd een tikje speciaal zijn geweest. Aanvankelijk door hun vormgeving (de eerste tweetakt 92’s), daarna door de destijds revolutionaire turbomotoren (toen Saab de 99 Turbo lanceerde, werd het merk prompt populair bij hippe reclamejongens) en na de overname van Saab door General Motors vergde het moed om Saab te rijden, omdat een Saab volgens velen een soort verbouwde Opel was.

Saab heeft bepaald te lijden gehad onder het GM-regime. De Amerikanen hebben matig op de Zweedse winkel gepast en daar plukt Saab (inmiddels onder leiding van de Nederlandse entrepreneur Victor Muller) nog steeds de zure vruchten van. Veel kopers zijn weggelopen en de huidige onzekere financiële situatie doet ze aarzelen op hun schreden terug te keren.

GM heeft nog wel een belang in Saab, wat onder andere te zien is aan de motorisering van de testauto. Die had een 2,0 liter turbodiesel onder de kap; van oorsprong een Opel-machine, waaraan Saab het nodige heeft gesleuteld. Wat precies is niet helemaal duidelijk, maar het is een fijne, hooguit iets te luidruchtige motor met een vermogen van 190 pk en een hoogst aangenaam koppel van 400 Nm.

Helaas was de testauto voorzien van een handgeschakelde versnellingsbak; in auto’s van dit formaat (de 9-5 is ruim vijf meter) verwacht je simpelweg een automaat. Dat wringt te meer omdat de koppeling een wat lange slag heeft en de bak wat hakerig schakelt. Saab heeft voor deze motor nog geen automaat, die wordt wel later dit jaar leverbaar. Áls de toelevering op gang komt tenminste, want terwijl ik dit stukje tik ligt de Saab-productie wederom stil door weigerachtige leveranciers

De 9-5 (zeg nooit ‘vijfennegentig’ maar altijd ‘negen-vijf’) is een aangename reisgenoot. Hij is snel genoeg, heeft een communicatief onderstel en bij hogere tempi verdwijnt het vooral stationaire dieselrumoer naar de achtergrond. Dan kan er worden genoten van de absoluut riante binnenruimte, de uitstekend zittende stoelen, de duidelijke bediening en de riante Harman Kardon-geluidsinstallatie.

Dat Saab ook vliegtuigen bouwt wordt duidelijk op het dashboard, waar de snelheid op maar liefst drie manieren is af te lezen: op een gewone snelheidsmeter, op een soort hoogtemeter pal daaronder en – de belangrijkste plek – via head up display in de voorruit. Daar worden ook gegevens van de navigatie en bijvoorbeeld de cruisecontrol getoond. Prettig, nuttig en veilig. Een typische Saab-gadget (het contactslot tussen de voorstoelen) is verdwenen, maar er is wel voor gekozen om de startknop daar te monteren.

Het uiterlijk is zonder meer een sterk punt van de 9-5. De auto is meer dan in de afgelopen tien jaar herkenbaar als een Saab en het aantal reacties dat ik erop kreeg was indrukwekkend. Waarbij het de vraag is, hoe je die opgestoken duimen moet duiden. Betekent dat ‘mooie auto’ of ‘wat dapper dat je in deze tijd een nieuwe Saab durft te kopen’?

En daarmee komen we aan de kernvraag: wie durft er in deze tijden een Saab te bestellen? Is dat dolzinnige roekeloosheid, pure merkliefde of een letterlijke handreiking aan een combinatie van Zweeds vakmanschap en Hollandse ondernemingsdrift? „Een Saab is voor mensen met een klein persoonlijkheidsmankementje”, zei Freek de Jonge (Mercedesrijder) ooit. Dat kan zo zijn, maar daarnaast dient een Saab- koper ook over lef te beschikken. Lef om een auto te kopen die als het om afwerking gaat nét niet zo goed is als een Audi A6 of een BMW 5-Serie, maar die prima presteert en bovendien een kofferbak vol karakter met zich meebrengt.

De 9-5 is de beste Saab ooit en dat maakt nieuwsgierig naar toekomstige Saabs: de bijna gereed zijnde 9-3 en een broodnodige kleinere Saab, op het formaat van de Audi A1. Of die nieuwe modellen er komen, hangt grotendeels af van de verkoopresultaten van de 9-5. Dat zou echte Saab-adepten aan het denken moeten zetten.