Rugwind van internet voor ondernemende scholieren

Scholieren zetten veel vaker dan vroeger hun hobby of interesse om in een bedrijfje. Het zijn vooral jongens die een neusje hebben voor niches in de markt. Kvk18 helpt ze een handje.

Vakkenvuller, krantenbezorger en winkelbediende zijn de populairste bijbaantjes onder middelbare scholieren. Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) in 2010.

Maar er zijn scholieren die het anders doen. Zij werken niet voor een minimumloon of voor een baas. Ze hebben al op jonge leeftijd hun hobby of interesse geprofessionaliseerd en verdienen daar geld mee.

Hoeveel meer jongeren onder de achttien jaar een eigen onderneming starten in vergelijking met een jaar of tien geleden, is moeilijk te zeggen. De Kamer van Koophandel registreert niet of ondernemers nog in de schoolbanken zitten. Maar dat er veel meer jonge ondernemers zijn dan tien jaar geleden is zo goed als zeker.

Er staan nu 510 ondernemers onder de 18 jaar ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. „Maar dit aantal gaat zeker stijgen”, zegt Robert van Hoesel, een van de oprichters van Kvk18.nl. Kvk18 geeft sinds september 2010 online cursussen en informatie aan ondernemers onder de 18 jaar. Bijvoorbeeld hoe je je inschrijft bij de Kamer van Koophandel, offertes uitschrijft, of hoe je een pinapparaat aanschaft. Van Hoesel: „En dat dan in begrijpelijke taal voor jongeren.” Ook organiseren ze een aantal keer per jaar een evenement, waar volgens Van Hoesel zo’n 200 jonge ondernemers op afkomen.

„Toen ik op internet zocht naar ondernemen onder de 18 jaar, kreeg ik bijna geen hits.” Daarom heeft Van Hoesel samen met zijn vriend Thijl Klerkx deze website opgericht. „Je moet tegenwoordig meer doen dan alleen je diploma halen. Wij horen bij de ‘prestatiegeneratie’.” Het wordt volgens hem voor jongeren steeds belangrijker om jezelf te onderscheiden.

De meeste scholieren kijken niet zo ver vooruit, zegt Ton Eimers, onderzoeker en directeur van het Kenniscentrum Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt (KBA). Hij noemt de jongeren die dit wel doen „het topje van de ijsberg van een brede ontwikkeling” op de arbeidsmarkt.

De ondernemende scholieren illustreren volgens Eimers een trend onder jongeren om het traditionele patroon te doorbreken. Dus niet na de middelbare school direct aan een studie beginnen om vervolgens een passende baan te zoeken.

Hoe komt het dat scholieren ondernemender zijn dan, zeg, zo’n tien jaar geleden? Eimers denkt dat er in het onderwijs meer aandacht en ruimte is gekomen voor jongeren die „initiatiefrijk, creatief en intelligent” zijn. En dat deze extra aandacht voor hen stimulerend werkt.

Ook internet zet aan tot ondernemerschap. „Een bedrijfje opzetten via internet is in de afgelopen jaren behoorlijk gegroeid”, zegt Bertine Bargeman, hoofddocent Vrijetijdwetenschappen aan de Universiteit van Tilburg (UvT). Met internet kun je snel en gemakkelijk veel mensen bereiken. En bijna iedereen in Nederland heeft toegang tot het internet.

Uit de cijfers van de Kamer van Koophandel blijkt dat zo’n 75 procent van deze jonge ondernemers jongens zijn. Dat komt volgens Eijmers omdat jongens iets ondernemender zijn ingesteld dan meisjes. En daarnaast vaak minder bedachtzaam en zich minder bewust van sociale consequenties.

Greetje Timmerman, hoogleraar jeugdsociologie aan de Rijksuniversiteit Groningen vult aan: „Als je het wilt verklaren in stereotypen, kun je zeggen dat jongens vaker en eerder gericht zijn op het vinden van een interessante en betaalde baan. De ondernemersgeest wordt bij jongens eerder aangesproken omdat ze, vanuit traditionele patronen, worden gezien als kostwinner.”

Maar dat meer scholieren dit soort bijbanen hebben, ligt ook aan de jeugd van nu. „Zij zijn veel kritischer en bijdehanter dan vroeger. En dit wordt aangewakkerd door de informatievoorziening via media en internet”, zegt docent Bargeman. „Dat blijkt uit diverse onderzoeken en literatuur.”

Er komt volgens haar veel meer informatie op jongeren af en dat brengt ze ook op ideeën om bijvoorbeeld een eigen bedrijfje te starten. Bargeman: „De intelligente en speciale kinderen zoeken eerder een uitdaging op een ander vlak. Andere kinderen komen niet zo snel op die gedachte.”

Dat de scheidslijn tussen vrije tijd en werk tegenwoordig dikwijls veel minder duidelijk is dan voorheen, werkt ook door bij de jeugd. Bargeman: „Het ontplooien van arbeidsactiviteiten in de vrije tijd zie je ook bij deze jongens. Dat is hun hobby, maar dan vol met arbeidsaspecten.”