Oorsprong vaderdag?

Beschilderde washandjes, kleerhangers met verfklodders of ontbijt op bed: zondag is het Vaderdag. Als kersverse vader vraagt Robbin Haasnoot uit Hoofddorp zich af waar deze dag vandaan komt.

Het begon allemaal met Moederdag. Deze dag ontstond in Engeland in 1644 en kwam voort uit de christelijke feestdag Mothering Sunday. Het was echter de Amerikaanse Anna Jarvis die in eigen land effectief campagne voerde om van Moederdag een officiële feestdag te maken.

Volgens schrijver Leigh Eric Schmidt (die een boek wijdde aan Amerikaanse feestdagen en hun commerciële karakter) doken overal andere initiatieven op als reactie op het succes van Moederdag. Vriendschapsdag, Babyweek, of Schoonmoederdag haalden het niet, Vaderdag sloeg wel aan en bleef.

De bedenker van Vaderdag zou het Amerikaanse meisje Sonora Dodd uit Spokane, Washington zijn. Zij werd alleen door haar vader opgevoed en na de Moederdagpreek van de predikant vroeg zij: en papa dan? Ze diende in 1910 een petitie in om van Vaderdag een officiële feestdag te maken. En dat lukte.

Mooi verhaal, maar is het waar? Volgens Leigh Eric Schmidt ontstond het idee voor Vaderdag op verschillende plekken bij verschillende mensen. Maar het wordt vaak aan Dodd toegeschreven vanwege de petitie.

Hoe kwam het fenomeen in Nederland? Onderzoeker etnologie John Helsloot van het Meertens Instituut vertelt dat Vaderdag in Amerika in eerste instantie niet succesvol was. De winkelbranche voerde in de jaren dertig actief campagne om de dag te promoten. En op deze golf ging Nederland mee. De Nederlandsche Sigarenmakersbond Vereenigingen nam als eerste het initiatief om Vaderdag op de kaart te zetten. Herenmodezaken volgden. Elke groep riep zijn eigen Vaderdag uit met als resultaat twee speciale dagen voor papa’s. In 1950 werd gezamenlijk gekozen voor de derde zondag van juni (net zoals in Amerika).

Anna Jarvis, van Moederdag, vond het allemaal maar niks: volgens haar was Vaderdag een slecht vermomd plot van stropdas-, tabak-, whisky- en lootjesverkopers.

Marloes Kristel