Koning Marokko levert macht in - referendum volgt op 1 juli

De Marokkaanse koning Mohammed VI in Tangier, 28 juni 2010. Foto: AFP / Abdelhak Senna De Marokkaanse koning Mohammed VI in Tanger, 28 juni 2010. Foto: AFP / Abdelhak Senna

De Marokkaanse koning Mohammed VI kondigt vanavond het begin van democratische hervormingen aan die zijn bevoegdheden beperken en meer macht zullen geven aan de regering, het parlement en de rechterlijke macht.

Update 22.35 Omstreeks 22.00 uur begon zijn rede. Koning Mohammed VI zegt in zijn toespraak: “We zijn er in geslaagd om tot een nieuw democratisch grondwettelijk handvest te komen.” De grondwet bekrachtigt een “op burgerschap gebaseerde monarchie”. Een referendum over de hervormingen zal plaatsvinden op 1 juli, “en ik zal ‘ja’ stemmen”.

Begin maart kondigde de vorst al hervormingen aan om de grondwet te wijzigen ten einde het democratisch proces en de handhaving van de wet in het land te verbeteren.

De leiders van Marokkaanse politieke partijen en vakbonden kregen vandaag de voorgestelde wijzigingen in de grondwet te zien en in de Marokkaanse media werd er in grote lijnen al een beeld geschetst van de hervormingen, meldt persbureau AP. Deze houden in dat de premier wordt vervangen door een president die door middel van parlementsverkiezingen gekozen wordt door het volk. Deze krijgt ook de macht om ministers weg te sturen, een bevoegdheid die voorheen alleen voorbehouden was aan Mohammed VI. Bovendien mag de president voorstellen om het parlement te ontbinden, al is dat nog wel met de toestemming van de vorst.

De Marokkaanse koning verliest bovendien de titels “leider van de gelovigen” en de “hoogste vertegenwoordiger van de staat”. In het herziene artikel in de grondwet wordt Mohammed de aanvoerder van het leger en de hoogste vertegenwoordiger van de macht. Hiermee willigt de vorst een grote wens in van demonstranten die van de twee titels af wilden, omdat deze van hem een onfeilbare, absolute monarch maakten.

Bij de hervormingen krijgt het parlement een bredere bevoegdheid om moties van wantrouwen in te dienen tegen ministers en om onderzoeken te laten uitvoeren naar wetsvoorstellen. De rechterlijke macht, die volgens critici niet geheel onafhankelijk zou zijn, wordt voortaan bestuurd door een raad van rechters en het hoofd van de nationale mensenrechtenraad.

Westerse diplomaten geloven dat de hervormingen een echte en oprechte poging zijn van de Marokkaanse koning om zich terug te trekken uit het dagelijkse bestuur van het land om plaats te maken voor een democratischer Marokko. Activisten daarentegen zijn sceptisch over de hervormingen, meldt persbureau Reuters. Volgens hen worden demonstranten en journalisten nog altijd gevangen genomen.